Utrecht is onveiligste gemeente

Utrecht is de onveiligste stad van Nederland. Daarna volgen Amsterdam en Eindhoven. Den Haag staat als enige van de vier grote steden niet in de toptien, maar op positie 20. Ferwerderadiel is het veiligst.

Dit blijkt uit uit de eerste Gemeentelijke Veiligheidsindex die vandaag is gepubliceerd op de website van het blad Binnenlands Bestuur. De index is ontwikkeld door het onderzoeksinstituut Politie en Wetenschap van de Politieacademie en heeft alle 443 gemeenten onderzocht.

In de index zijn vier categorieën opgenomen: diefstal, inbraak, geweld en vernieling. Winkel- en fietsendiefstal zit er niet in, omdat de wijze van registreren daarvan sterk verschilt per gemeente. Ook moord en de georganiseerde misdaad zijn niet meegenomen, zo zegt Frits Vlek, programmadirecteur van de index. Dit omdat in de index alleen categorieën criminaliteit zijn opgenomen die burgers in het hele land veel raken.

De index is gemaakt omdat er tot nu toe geen landelijke meetmethode bestond die criminaliteit in gemeenten met elkaar kan vergelijken.

Eigenlijk het enige vergelijkbare wat tot nu toe bestond de ‘AD Misdaadmeter’, van het Algemeen Dagblad. Maar die is qua effect heel erg gericht op ‘naming and shaming”, zegt Vlek, en is bovendien ook niet erg zorgvuldig. „De methode is heel erg gevoelig voor uitschieters.”

Toch werkt ook deze index met een ranglijst. Vlek: „Wij willen eigenlijk geen ‘winnaar’ aanwijzen. Wij vinden gemeenten als Roermond en Oosterhout veel interessanter vanwege de opmerkelijke ontwikkelingen in criminaliteitsniveau. Roermond bijvoorbeeld heeft veel criminaliteit in vergelijking tot het inwonertal.”

Utrecht is het niet eens met de meetmethode, zo laat een woordvoerder weten. „We scoren vooral op de auto-inbraken.” Maar dat komt omdat er veel bezoekers met de auto naar Utrecht komen, bijvoorbeeld voor congressen in de Jaarbeurs. „Gerelateerd aan het aantal inwoners hebben we meer auto’s in de stad dan bijvoorbeeld Amsterdam. Zo zullen we altijd de onveiligste stad zijn.”

Vlek vindt het jammer dat Utrecht „zo defensief reageert”, maar vindt het wel goed dat de stad meteen naar een verklaring zoekt. „Dat is het doel van onze index, dat gemeenten kunnen vergelijken, en dat ze daar beleid op kunnen maken.”

De cijfers beslaan de jaren 2004 tot en met 2007. Utrecht voert de lijst al sinds 2004 aan, maar is wel veiliger geworden. Gouda en Arnhem scoren op alle categorieën fors hoger dan het gemiddelde. De steden staan op respectievelijk de elfde en tiende plaats.

Het is de bedoeling dat de index jaarlijks wordt bijgehouden, zegt Vlek. Verder wil het instituut een Beneluxversie ontwikkelen en een wijkindex, zodat bijvoorbeeld de ‘Vogelaarwijken’ met elkaar kunnen worden vergeleken.

Bekijk de volledige index via nrc.nl/binnenland