'Gelukswens Iran is uitnodiging'

President Ahmadinejad stuurde zijn nieuwe collega Obama felicitaties. Iran wil praten, verklaren analisten. ‘Mogelijkheden die God geeft, passeren snel.’

De Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad heeft Barack Obama per brief gefeliciteerd met zijn verkiezingszege in de VS. Het is de eerste keer sinds de revolutie in 1979 dat een Iraanse leider zo’n handreiking doet. De felicitatiebrief die het staatspersbureau gisteren vrijgaf, wordt door analisten gezien als teken dat Iran klaar is directe onderhandelingen met de VS aan te gaan.

Obama heeft tijdens de campagne gezegd dat hij bereid is zonder eisen vooraf met Iraanse leiders in gesprek te gaan. De regering-Bush wil dat Iran eerst stopt met het verrijken van uranium, voordat gesprekken kunnen plaatsvinden. De VS verbraken alle diplomatieke banden met Iran na de revolutie.

Ahmadinejad verwijst in zijn brief naar de slogan van Obama, ‘verandering’. Hij schrijft dat Iran „grote, eerlijke, en echte veranderingen” in beleid verwelkomt. „Vooral in deze regio.”

Hij maakte geen melding van Israël of zionisme in zijn brief. In Jeruzalem waarschuwde minister van Buitenlandse Zaken Livni, kandidate voor het premierschap, tegen iedere vorm van gesprek met Iran. „Dialoog op dit moment is een signaal van zwakte.”

Ahmadinejad schrijft verder aan Obama dat „de mogelijkheden die God geeft, snel passeren”. Hij roept de aanstaande Amerikaanse president op de mensen te dienen, binnen en buiten de VS. „Vooral in het Midden-Oosten, een gevoelige regio, leeft de verwachting dat de onrechtvaardige beslissingen van de afgelopen zestig jaar worden rechtgezet om de complete rechten van landen te erkennen, vooral onderdrukte landen als Palestina, Irak en Afghanistan.”

Irans reactie op Obama’s verkiezingsoverwinning is berekenend, met als doel interesse in directe onderhandelingen te tonen, zegt Mohammad Marandi, directeur van het Instituut voor Noord-Amerikaanse en Europese studies in Teheran. „De brief is het zoveelste teken dat Iran bereid is de betrekkingen met de VS te verbeteren, als er een echte verandering van beleid is in Washington.”

Volgens Marandi, die ook analyses geeft voor de staatstelevisie, verwacht Iran dat Obama een aantal duidelijke stappen neemt om de spanning tussen het land en de VS te verminderen. „Hij moet het demoniseren van Iran tegengaan, het gebruik van agressieve taal een halt toe roepen en het bedreigen van Iran stoppen.”

Ahmadinejad schreef in 2006 een brief aan Bush, waarin hij religieuze waarden, geschiedenis en internationale relaties ter discussie stelde. Vanuit het oogpunt van het Iraanse leiderschap was het een van de meest serieuze, publieke toenaderingspogingen die het ooit aan de VS maakte. Die brief werd nooit beantwoord.