Geen tulpen voor Lord Keynes

Quizvraag. Wie zei: „We zijn nu allemaal keynesianen”?

1. Wouter Bos

2. Agnes Kant

3. Nicolas Sarkozy

4. Barack Obama

5. Geen van deze vier

Lord Keynes (1883-1946) is weer helemaal hip. De Britse econoom die in de crisisjaren dertig van de vorige eeuw de theoretische grondslag legde voor het conjunctuurbeleid, wordt alom van stal gehaald nu de combinatie van een financiële crash en een economische neergang zich wereldwijd aandient.

Het inzicht van Keynes was dat een spiraal van dalende prijzen en krimpende vraag doorbroken kan worden door overheidsbestedingen. De overheid, schreef hij, kon opdracht geven om piramides te bouwen of om lege flessen gevuld met bankbiljetten in verlaten kolenmijnen te begraven. Werkloze chaps kunnen die flessen dan weer opgraven, alsof het goud is.

De naam van Keynes is verbonden aan de internationale financiële ordening (hij was de medegrondlegger van het stelsel van Bretton Woods in 1944), de verzorgingsstaat en overheidsbestedingen. Dat zijn allemaal hyperactuele onderwerpen.

Nu minister Bos (Financiën) miljarden in de financiële sector pompt, slaan de huizenbranche en de transportsector in Nederland alarm. President Sarkozy wil een staatsfonds om de Franse industrie te beschermen. De fractieleider van de SP, Agnes Kant, bepleit de invoering (à la Keynes) van een internationale reservemunt. President-elect Barack Obama wil belastingverlaging voor de middenklasse als stimulering van de economie.

En premier Balkenende (CDA)? Die wil dat de banken het geld laten rollen. Deze week waarschuwde hij de banken dat ze hun verantwoordelijkheid moeten nemen en niet op het kapitaal dat de staat heeft verstrekt, moeten blijven zitten. De overheid levert de smeerolie, ondernemers leveren de paardenkrachten en banken moeten de geldstroom gaande houden.

Balkenende is niet voor een keynesiaans stimuleringsbeleid om werklozen gaten te laten graven die anderen weer dichtgooien. Landaanwinning in de vorm van een tulp voor de kust als crisisproject maakt geen kans.

Wat het kabinet wel wil, is toch al geplande investeringen in infrastructuur, energievoorziening en milieu naar voren halen. Doen wat men allang van plan was. Asfalt en windmolenparken om de crisis te bezweren.

Het goede antwoord is trouwens vijf. De Amerikaanse president Richard Nixon verklaarde zich in 1971 ‘keynesiaan’ nadat hij de koppeling van de dollar aan het goud had losgelaten en hij de Amerikaanse economie een bestedingsimpuls had gegeven.

roel janssen