Een kwast als een tovenaarsbezem

Er is een kind geboren, de kunstenaar wordt vader of moeder. Wat betekent dat voor de kunst? Gerhard Richter ging op late leeftijd sentimentele foto’s maken van zijn nieuwe, jonge vrouw met baby aan de borst. Picasso greep in zijn tekeningen en schilderijen van Olga met zoontje Paulo terug op het archaïsche ideaalbeeld van de moeder met haar kind in de armen. Klassiek en mierzoet – dat lijkt de stelregel in de verbeelding van het eigen kind.

Zo niet voor het Amerikaans/Bulgaarse kunstenaarsstel Iva Gueorguieva en Matthew McGarvey. De uit Bulgarije afkomstige Gueorguieva (1974) schildert, de Amerikaan McGarvey is oorspronkelijk filosoof maar treedt op als geluidskunstenaar. Het echtpaar treedt nu voor het eerst samen naar buiten op een tentoonstelling bij stichting OutLINE in Amsterdam. Aanleiding van Echolalia, zoals de expositie heet, is de geboorte van een kind en de dood van een huisdier. Twee bij uitstek sentimentele gebeurtenissen.

Het is bijzonder dat het kleine OutLINE de twee naar Nederland heeft weten te halen. Gueorguieva is een schilder die op de rand van serieus doorbreken staat in de Verenigde Staten. Twee jaar geleden kreeg ze de prestigieuze Pollock-Krasner Grant, ze exposeert onder andere bij grootgalerist Carl Berg in Los Angeles en haar werk is al aangekocht door zo’n twintig particuliere collectioneurs. Het wachten is op een museum – waarom niet het Bonnefanten in Maastricht? – dat het aandurft om een solo te maken rondom het werk van deze nog niet overbekende maar virtuoze kunstenaar.

In OutLINE is een voorzet te zien. Op de pulserende klanken van McGarvey, die geluiden laat aanzwellen en afnemen – niet alleen muziek maar ook babygehuil en alledaagse veldopnames van thuis – lijkt het alsof ook de schilderijen van Gueorguieva gaan pulseren. Elke omschrijving tart de werkelijkheid. Is wat je ziet werkelijk wat je ziet? Gaat er niet nog een voorstelling schuil achter die wolk van kleur, die stippels, die exploderende sterren?

Gueorguieva’s schilderijen zijn een mengeling van Bulgaarse mystiek en westers modernisme, maar bovenal een fysieke ervaring. De gruizige realiteit van de Amerikaanse westkust is op haar schilderijen definitief betoverd geraakt. Sprookjesachtige romantiek hult zich in harde graffitilijnen. Linksonder kan er punky en agressief worden geschilderd, een paar centimeter verderop kan alles lieflijk en etherisch zijn, alsof het penseel in honing is gedoopt.

Soms wil Gueorguieva te veel. Dan verandert haar kwast in een tovenaarsbezem. Op dat soort momenten zou ze zich meer moeten laten leiden door de hypnotiserende geluidspulsen van McGarvey, die zoekt naar eenheid en een harmonische structuur in een wereld vol toevalligheden. In Gueorguieva’s beste werken is die structuur er wel. Dan duiken schimmen op in mistige vergezichten. Dan is het duidelijk dat achter de wereld van verschijnselen een andere wereld schuilgaat, die nooit sentimenteel is, nooit zonder gevaar, maar wel vol humor en levenslust.

Echolalia: Iva Gueorguieva en Matthew McGarvey. T/m 29 nov. Stichting OutLINE, Oetewalerstraat 73, Amsterdam. Do t/m zo 13-17 uur. Inl: www.outlineamsterdam.nl