De toekomst heeft kleur

Niet-westerse allochtone jongeren plegen vaker misdrijven dan autochtonen.

Maar ze halen wel hun achterstand op de arbeidsmarkt in.

Laten we met het slechte nieuws beginnen. Niet-westerse allochtone mannen (met name van Marokkaanse of Antilliaanse afkomst) plegen fors vaker misdrijven dan autochtone en westerse allochtone mannen. Althans, ze worden vaker opgepakt. Bij vrouwen hebben de Antilliaanse vrouwen de hoogste criminaliteitscijfers; zij scoren even hoog als autochtone mannen.

Dit blijkt uit het Jaarrapport integratie van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), dat gisteren aan minister Vogelaar (Wonen, Wijken en Integratie, PvdA) werd overhandigd. Bij elke 1.000 autochtone mannen stonden er in 2005 (meest recente cijfers) minder dan 50 delicten geregistreerd. Bij elke 1.000 mannen van Marokkaanse afkomst was dat rond de 240 delicten. Hetzelfde cijfer geldt voor mannen van Antilliaanse en Arubaanse afkomst. Daarbij moet gezegd dat één man meerdere delicten gepleegd kan hebben.

Jongens tussen de 12 en de 18 jaar die vanwege vernielingen, baldadigheid of een vuurwerkovertreding zijn doorverwezen naar Bureau Halt, zijn vooral Marokkanen en Antillianen. Marokkaanse jongens recidiveren het vaakst. Van deze groep komt 89 procent binnen tien jaar opnieuw met de politie in aanraking, bij autochtone jongens is dat 65 procent. Volgens minister Vogelaar komt dat door de straatcultuur waarin veel Marokkaanse en Antilliaanse jongeren terechtkomen. Als ze op school falen, keren zij zich af van de Nederlandse maatschappij, terwijl ze ook niet kunnen terugvallen op de waarden en normen van de Marokkaanse gemeenschap.

Die cijfers namen de afgelopen jaren niet af, maar zelfs iets toe, zegt demograaf en CBS-woordvoerder Jan Latten. De oververtegenwoordiging van niet-westerse allochtonen in de geregistreerde criminaliteitscijfers blijkt dus een hardnekkig probleem. Ondanks veel politieke aandacht en extra geld, is er door de jaren heen weinig verbeterd. Latten: „Het is een van de grootste pijnpunten van de integratie.”

Er is ook goed nieuws op het gebied van integratie. Op andere vlakken lopen allochtonen hun achterstand op autochtonen (langzaam) in. Ze doen het steeds beter op de arbeidsmarkt: in 2006 en vooral in 2007 is de positie van niet-westerse allochtonen op de arbeidsmarkt sterk verbeterd, vooral onder jongeren. Hun werkloosheidspercentage nam af van 27 procent in 2005 tot 15 procent in 2007. Daarmee is de achterstand van niet-westerse allochtone jongeren op autochtone jongeren behoorlijk verminderd.

Niet-westerse allochtonen hebben gemiddeld een lager inkomen dan autochtone Nederlanders, maar de verschillen zijn in tien jaar tijd iets kleiner geworden. Mensen van Turkse en Marokkaanse afkomst hebben de laagste inkomens. Allochtonen hebben vaker geen vast contract, als het economisch slechter gaat, worden zij het eerst ontslagen.

Niet-westerse allochtone kinderen hebben op school vaak een achterstand. Volgens het jaarrapport worden er wel langzaam verbeteringen zichtbaar. Als er thuis Nederlands wordt gesproken, maken de kinderen op school een betere start. Niet-westerse allochtone jongeren gaan minder vaak dan autochtone jongeren naar havo en vwo. Zij kiezen vaker voor beroepsgericht vmbo en kiezen dan het vaakst voor een economische richting. Vooral allochtone meisjes doen het goed op school.

Na de middelbare school kiezen niet-westerse allochtone jongeren vaak voor de hoogstmogelijke vervolgopleiding die ze met hun diploma kunnen volgen. Het gemiddelde niveau van de vervolgopleiding is lager dan dat van autochtone jongeren, maar het stijgt wel. „Dat beeld wordt ook vertekend”, zegt Jan Latten, „doordat autochtone jongeren steeds vaker naar een hogeschool of universiteit gaan. Het is dan voor allochtone jongeren heel lastig om ze in te halen, hoewel ze het zelf beter gaan doen.”

Het aantal mensen in Nederland met een allochtone achtergrond zal toenemen. Op 1 januari van dit jaar woonden er 1,8 miljoen niet-westerse allochtonen en 1,4 miljoen westerse allochtonen in Nederland. De grootste westerse herkomstgroepen zijn Indonesiërs en Duitsers. Turken, Surinamers, Marokkanen en Antillianen vormen de grootste niet-westerse herkomstgroepen. Veertig tot vijftig procent van deze groepen is in Nederland geboren. De Nederlandse bevolking zal alleen nog groeien door allochtonen. In 2050 zullen er 4,8 miljoen allochtonen zijn, waarvan 2,7 miljoen van niet-westerse herkomst. Dan zullen naar verwachting drie op de tien inwoners van westerse of niet-westerse allochtone afkomst zijn. Nu zijn dat er twee op de tien.

Lees het rapport van het CBS via nrcnext.nl/links