Zelfs China koopt minder staal

ArcelorMittal gaat veel minder staal produceren. Na opeenvolgende kwartalen met recordwinsten, zakt de staalmarkt nu in.

Wie wil zien hoe hard en snel de economische crisis kan toeslaan, moet naar staalproducent ArcelorMittal kijken.

Deze zomer presenteerde het bedrijf nog prachtige cijfers. Het kon niet op bij de grootste staalproducent ter wereld. De winst over het tweede kwartaal was meer dan verdubbeld. De eerste helft van dit jaar leverde het beste bedrijfsresultaat ooit op. Het bedrijf verscheepte in het tweede kwartaal ruim 29,8 miljoen ton staal. De wereldwijde honger naar staal, vooral in China, was bijna niet te stillen. Overal ter wereld werd door ArcelorMittal fors geïnvesteerd in eigen mijnen. Op de beurs werden de resultaten van het bedrijf weer juichend begroet. Verbluffend sterke resultaten, riepen analisten. De koers van het aandeel schommelde in de zomer tussen de 65 en 50 euro per aandeel.

En opeens, een kwartaal later, is de wereldwijde economische situatie „dramatisch veranderd”, zei ArcelorMittal-topman Lakshmi Mittal gisteren bij de presentatie van resultaten over het derde kwartaal. Het bedrijf kondigde een enorme productieverlaging aan en het stelt de miljardeninvesteringen voorlopig uit.

Eind september kondigde het bedrijf al een productieverlaging van 15 procent aan. Gisteren maakte topman Mittal daar 30 tot 35 procent van. Veel drastischer dan eerder nodig leek. Dat komt doordat de vraag naar staal ook veel harder is ingestort dan het bedrijf had voorzien, en hoopte.

Begin september kwamen de orders nog gewoon binnen bij het staalbedrijf en draaiden de fabrieken op „vrijwel volledige capaciteit”, zei Mittal gisteren. Nu komen er veel minder orders binnen. Volgens de topman omdat hun klanten „radicaal” in hun eigen voorraden zijn gaan snijden. Wat er ligt moet nu eerst op, en aan nieuwe staalproducten is helemaal weinig behoefte. Zelfs in China ziet het bedrijf de vraag naar staal licht afnemen.

ArcelorMittal laat zien hoe conjunctuurgevoelig de staalsector is. Neem bijvoorbeeld de auto-industrie, waar de verkopen de laatste maanden zijn ingestort. Minder nieuwe auto’s, minder staal. Of de bouwsector. Wordt er minder gebouwd? Dan is er ook minder staal nodig.

ArcelorMittal verwacht vooral dat het komende half jaar moeilijk wordt. Afgelopen kwartaal boekte het bedrijf nog goede resultaten. Het produceerde 25,6 miljoen ton staal. De omzet bedroeg 35,2 miljard dollar (27,3 miljard euro), de winst 3,8 miljard dollar. Een stijging van respectievelijk 38 procent en 29 procent in vergelijking met hetzelfde kwartaal vorig jaar.

Maar de pijn begint het komende kwartaal. Dan zal het bedrijf 9 miljoen ton minder staal produceren en zal het daarom fabrieken tijdelijk sluiten. Waar is nog niet bekend. Het bedrijfsresultaat zal door de lagere productie naar verwachting dalen van 8,5 miljard dollar in het afgelopen kwartaal naar 2,5 tot 3 miljard dollar in het komende kwartaal. Het bedrijf wil niet alleen de productie beperken, maar ook in de komende jaren nog 1 miljard dollar extra aan kosten besparen. Daarnaast wil ArcelorMittal ook nog 10 miljard dollar aan schulden aflossen, waardoor het bedrijf jaarlijks minder financieringslasten heeft.

ArcelorMittal ontstond in 2006 uit een fusie tussen Arcelor en Mittal. Sindsdien is het bedrijf alleen nog maar gericht geweest op groei; hoe groter, hoe beter. Er ging geen maand voorbij of het staalconcern kondigde weer een nieuwe overname aan. Niet alleen staalbedrijven werden opgekocht, ArcelorMittal investeerde fors in eigen ijzererts- en kolenmijnen. Voor honderden miljoenen werden mijnen gekocht in onder meer Kazachstan, Oekraïne, Algerije, Bosnië, Mexico, Canada, de VS, Brazilië, Zuid-Afrika, Rusland, Senegal en Liberia.

Uit al die mijnen haalt ArcelorMittal op dit moment circa 45 procent van de benodigde grondstoffen. Door nog verder uit te breiden wil het bedrijf uiteindelijk voor 75 procent zelfvoorzienend zijn.

Maar door de huidige economische situatie gaat ArcelorMittal het ook met uitbreiden wat rustiger aandoen. „We houden ons investeringsprogramma [35 miljard dollar] tegen het licht”, aldus het staalbedrijf.

Analisten werden gisteren verrast door de sombere vooruitzichten van het staalbedrijf. Ze hadden wel verwacht dat het minder zou gaan. Een logisch gevolg van de kredietcrisis en de daarop volgende economische problemen. Maar dat het zo snel zou gaan, had niemand verwacht.

Net als de vraag naar staal is de koers van het aandeel ArcelorMittal de afgelopen maanden in elkaar gestort. Gisteren verloor het aandeel 16,1 procent. Vandaag rond het middaguur stond het aandeel met 18,18 opnieuw op een groot verlies, ruim 11 procent.

Overigens verwacht topman Mittal dat de vraag naar staal in het eerste of tweede kwartaal van 2009 weer zal aantrekken. Dan zal de vraag naar staal wereldwijd jaarlijks met 3 tot 5 procent blijven groeien, verwacht hij. Want hun klanten bouwen nu allemaal hun voorraden af, maar verder dan nul kan niet. En dan hebben ze weer gewoon staal nodig, aldus de topman. Hij wees op grote infrastructurele projecten in China en India. Dat kan niet zonder staal.

De productieverlaging is daarom ook maar een tijdelijke maatregel, benadrukte hij gisteren. En, zo zei Lakshmi Mittal, als de vraag weer aantrekt gaan we ook weer verder met ons investeringsprogramma.