Verscheidenheid aan kiezers koos Obama

Obama werd tot president gekozen door een bonte coalitie van kiezers massaal naar de stembus te krijgen.

De 2,6 miljoen vrienden die Barack Obama de afgelopen maanden maakte via de netwerksite Facebook.com stuurde hij dinsdag, verkiezingsdag, twee berichten.

De eerste ‘update’ kwam vroeg in de ochtend. Hij bevatte een oproep te gaan stemmen en een online-hulpmiddeltje om het dichtstbijzijnde stembureau te lokaliseren. Een tweede memo volgde in de middag: dat iedereen moest stemmen en wie dat al gedaan had, moest anderen in zijn omgeving hiertoe aansporen, door de straat op te gaan, te mailen of te bellen.

Het was slechts een van de vele middelen die de campagne van de gekozen president inzette om zijn achterban te mobiliseren. Vóór dinsdag leefde er in de VS nog scepsis of de jongeren die zich op internet met Obama verbonden ook werkelijk voor hem naar de stembus zouden gaan. In het verleden bleven jongeren op verkiezingsdag immers vaak thuis.

Uit de exit-polls die dinsdag gehouden werden blijkt dat Obama zijn ruime zege mede te danken heeft aan jonge kiezers. Tweederde van de kiezers tussen de 18 en 29 jaar (18 procent van het totale electoraat) stemde op Obama. De laatste Democraat die daarbij in de buurt kwam was Bill Clinton bij zijn eerste verkiezing in 1992, toen hij 54 procent van de jonge kiezers won.

De opkomst van de jongeren was echter niet historisch hoog. Ze maakten dinsdag 18 procent van het totale electoraat uit. In 1992 was dit 22 procent, in 1984 (toen Reagan won) 24 procent en in 1976 (Carter) zelfs 29 procent.

Deels is dit het gevolg van de vergrijzing, maar het bewijst ook dat Obama naast jongeren meer electorale groepen heeft weten aan te boren. Zo stemde 69 procent van de kiezers die nooit eerder hadden gestemd op hem. Onder hen veel jongeren die voor het eerst stemgerechtigd waren, maar ook veel van de miljoenen Amerikanen die zich dit jaar voor het eerst als kiezer registreerden.

Hij wist een recordaantal van 95 procent van de zwarten achter zich te krijgen, maar ook een groot aantal Aziaten en hispanics. Aziaten werden in 1992 een categorie in de exit-polls en nooit steunden ze zo massaal een kandidaat: 62 procent voor Obama. Onder de latino’s haalde hij tweederde van de stemmen. Alleen Clinton scoorde ooit beter onder deze bevolkingsgroep (in 1996, met 72 procent). De steun van latino’s, de grootste minderheid in de VS, hielp Obama winnen in swing states als Florida, Colorado, New Mexico en Nevada.

Een andere groep waaronder Obama met (62 procent) zeer goed scoorde, waren de Amerikanen zonder afgeronde middelbare school opleiding (4 procent van het electoraat). Zijn aanhang onder joodse kiezers (2 procent) bleek – ondanks het door zijn tegenstanders verspreidde gerucht dat hij een moslim zou zijn – gemiddeld voor een Democraat: 77 procent. En sinds Carter won geen Democraat zo veel steun (45 procent) van protestanten, die ruim de helft van alle kiezers vormen.

Het leidde er allemaal toe dat Obama zijn aanhangers dinsdag een sms-je kon sturen voor hun hulp bij zijn zege: met 53 procent van het totale aantal stemmen. De hoogste score voor een Democraat sinds Johnson, in 1960. En met de hoogste opkomst (64,1 procent) in ruim een eeuw.

Rectificatie / Gerectificeerd

Correcties en aanvullingen

Verkiezingen VS

In het artikel Verscheidenheid aan kiezers koos Obama (6 november, pagina 5) staat dat Obama de hoogste score voor een Democraat behaalde sinds Johnson in 1960. Johnson won in 1964, vier jaar eerder was hij vicepresident.