Rusland waarschuwt Obama alvast

NieuwsanalyseDe wereld feliciteerde gisteren Barack Obama. De Russische President Dmitri Medvedev kwam met militaire dreigementen.

. In zijn eerste toespraak tot de natie richtte de Russische president Dmitri Medvedev zich gisteren vooral tot het Russische volk. „Ga maar rustig slapen, we hebben de zaak volledig onder controle”, leek hij te zeggen, toen hij de Verenigde Staten ervan beschuldigde de huidige kredietcrisis te hebben veroorzaakt.

Hij leek daarmee een voorsprong te nemen op de naderende materiële gevolgen van de crisis voor de gewone Rus. Volgens veel deskundigen wordt steeds duidelijker dat die crisis door de afwezigheid van een gezonde economie zich in Rusland veel ernstiger zal manifesteren dan in het Westen.

Hierna wendde de president zich verder tot de VS, die de volle laag kregen voor hun buitenlands beleid van de afgelopen jaren. Eerst richtte hij zijn pijlen op het Amerikaanse raketschild dat in Polen en Tsjechië wordt gebouwd. Het Kremlin heeft het afgelopen jaar tevergeefs geprobeerd de bouw van dit schild te voorkomen.

Herhaaldelijk dreigden Russische politici met het richten van raketten op het Westen, omdat het Kremlin het schild vooral tegen zichzelf ziet gericht. Gisteren maakte Medvedev dat dreigement concreet door aan te kondigen dat als antwoord op het schild, Iskander-raketten worden geplaatst in Kaliningrad, een Russische enclave tussen Polen en Litouwen.

De NAVO reageerde daarop overigens gisteren door te zeggen dat een dergelijke maatregel „serieuze twijfels” oproept of Rusland zich wel houdt aan internationale afspraken over wapenbeheersing.

Medvedev zei te hopen op betere betrekkingen met de VS. Maar met zijn harde taal uitte Medvedev een militair dreigement aan de kersverse president Obama. Terwijl de rest van de wereld Obama’s aantreden welwillend begroette, deelde de Russische beer zijn eerste klap aan hem uit.

Als gevolg van de Amerikaanse „blunders” – behalve de kredietcrisis en het raketschild bedoelde Medvedev ook de Amerikaanse rol in de oorlog met Georgië, het ‘omsingelen’ van Rusland met militaire bases en de oostwaartse NAVO-uitbreiding – was het volgens de Medvedev aan Amerika om de eerste stappen te zetten tot betere betrekkingen tussen de landen.

Hij vaart met zijn kritiek op de VS in het kielzog van zijn voorganger, die kritiek op Washington in zijn tweede termijn tot handelsmerk maakte. Maar net als bij Poetin kan ook Medvedevs kastijding van Washington als praat voor binnenlands gebruik worden opgevat. Temeer omdat Rusland de VS hard nodig zal hebben om de crisis te bestrijden. Ook is het de vraag of het Kremlin zich in tijden van acute financiële nood grote militaire uitgaven kan permitteren.

Ten slotte kwam Medvedev met zijn grootste verrassing aanzetten. Hij maakte bekend de ambtstermijn van de president te willen verlengen van vier tot zes jaar, waardoor zijn opvolger twaalf jaar zou kunnen regeren. De wet verhindert Medvedev zelf gebruik te maken van die verlenging.

Onmiddellijk volgden speculaties over een mogelijke terugkeer van Poetin als president. Vooral omdat in geval van een verlenging in 2009 nieuwe verkiezingen moeten worden gehouden. Dan wordt duidelijk voor wie de Russische bevolking in groten getale zal kiezen: voor de nog altijd mateloos populaire Poetin, die zij als enige redder uit de huidige financiële nood beschouwt.