Palin werd blok aan been McCain

Het beslissende moment van de Amerikaanse presidentsrace was McCains blunder over de economie. Maar running mate Palin heeft ook de nodige problemen opgeleverd.

Niemand moet verbaasd zijn als de komende maanden een stapeltje boeken verschijnt over de rol van Sarah Palin in de presidentscampagne van John McCain. Gisteren lekten nieuwe details uit over McCains running mate, en duidelijk is nu dat onder McCains medewerkers bezorgdheid uitbrak toen ze de gouverneur van Alaska binnenskamers beter leerden kennen.

FoxNews meldde op basis van anonieme bronnen in McCains staf dat in gesprekken met Palin bleek dat haar algemene ontwikkeling gaten vertoonde. Zij wist niet dat Afrika een continent is, en beschouwde Zuid-Afrika als provincie van Afrika.

Het was haar niet bekend met welke landen de VS het vrijhandelsverdrag NAFTA hebben gesloten (Canada en Mexico). Ze gilde ’s ochtends tegen haar medewerkers, en gooide soms papieren naar hun hoofd. Aldus de verslaggever van FoxNews, Carl Cameron, die de McCain-campagne een jaar lang op de voet volgde.

De lekken passen in een stramien. Drie weken geleden bleek dat de Republikeinen 150.000 dollar hadden uitgegeven aan kleding en styling voor Palin. En medio oktober vertelden medewerkers aan de krant Politico en CNN dat Palin zich losweekte van McCain: ze voerde alleen campagne om haar eigen toekomst veilig te stellen.

Nu de reconstructie van de presidentscampagnes op gang komt, blijkt eens te meer dat het team van McCain zich al maanden vóór verkiezingsdag geen raad wist met opponent Barack Obama. „Een extreem sterke kandidaat”, zei Steve Schmidt, McCains topstrateeg, gisteren in The New York Times.

McCain zag begin september dat hij een running mate nodig had die zijn eigen partij kon mobiliseren, net als Obama bij de Democraten. Dat lukte met Sarah Palin. Obama’s staf smaalde in een verklaring dat Palin tot voor enkele jaren burgemeester was van een stadje van 9.000 inwoners. Het was een van de laatste fouten van Obama. McCain kon erdoor benadrukken dat Obama helemaal geen bestuurlijke ervaring heeft.

Intussen durfde McCains staf Palin niet bloot te stellen aan de media. Pas na enkele weken van lange trainingen gaf ze haar eerste televisie-interview, en toen dat niet vlot verliep was er voor het eerst ruzie tussen Palin en McCains staf: de running mate weigerde voor het volgende interview nog training te accepteren.

Dat tweede interview, met CBS News, was zeer schadelijk voor McCains campagne en de kandidaat zelf. Palin legde uit dat haar internationale ervaring eruit bestond dat de Russische president het luchtruim van Alaska passeert wanneer hij Washington bezoekt.

Vervolg Reconstructie: pagina 5

Sfeer bedorven in campagneteam McCain-Palin

Ze wist niet één uitspraak van het Hooggerechtshof die in strijd is met haar conservatieve principes. Ook kon ze geen dag- of weekblad noemen dat ze met regelmaat leest. Uitspraken die een reeks van McCains vertrouwelingen, onder wie Colin Powell, tot de conclusie brachten dat het onverantwoord was op McCain te stemmen.

Het relatieve geluk voor McCain was dat fragmenten van het interview werden uitgezonden in de periode dat de kredietcrisis escaleerde door het faillissement van Lehman Brothers. Op de ochtend van dat bankroet (15 september) zei McCain dat „de grondslagen van de economie sterk zijn”. De uitspraak werd door campagneverslaggevers meteen gebrandmerkt als „blunder van de dag” – en Obama’s team sloeg meedogenloos toe: diezelfde avond begon de Democraat een nationale advertentiecampagne met McCains uitspraak als inzet – hij had het contact met gewone mensen verloren.

Het was, achteraf, de beslissende operatie van de presidentsrace van 2008. Op het moment van die uitspraak stond McCain, mede dankzij het enthousiasme over Palin, 4 procentpunt voor in de nationale peilingen. Drie dagen later kwamen eerste onderzoeken naar buiten die hem op 4 tot 8 procentpunt achterstand zetten, en dat zou tot en met verkiezingsdag zo blijven.

Alles wat daarna kwam – de drie televisiedebatten, de advertenties, het noodfonds voor de financiële sector – zouden de race niet meer fundamenteel veranderen: het gat dat die week in de peilingen werd geslagen, kwam globaal overeen met de uitslag van dinsdag.

De verkiezingen werden kortom beslist door de economie, door één opmerking van McCain over de economie, en vervolgens door het grotere vertrouwen dat Amerikanen in Democraten bleken te hebben voor de oplossing van de economische problemen.

De slotweken brachten het verschil in persoonlijkheid van de kandidaten helder in beeld. McCain die door zijn stunts (campagne opschorten, debat afzeggen, debat niet afzeggen) een onzekere indruk maakte, en Obama die met zijn afstandelijke benadering de rust uitstraalde die Amerikanen van hun president bleken te verwachten.

Zo beëindigden beide kandidaten hun campagne op karakteristieke wijze. Met nog een maand te gaan vroeg Obama zijn medewerkers voorbereidingen te treffen voor een overname van het Witte Huis. Alleen versprekingen van Joe Biden – bijvoorbeeld dat Obama in de eerste zes maanden internationaal zal worden getest – zorgden er nog voor dat de campagne van Obama in het defensief werd gedwongen.

Intussen overheerste chaos in het campagneteam van Palin en McCain. De sfeer was bedorven. De speculatie is dat topstrateeg Steve Schmidt een van degenen is die schadelijke informatie over Palin naar de media lekken. De verwijdering zou definitief zijn geworden toen Palin, na haar twee mislukte tv-interviews, niet haar eigen tekortkomingen maar de mediastrategie van McCains staf de schuld gaf van haar dalende populariteitscijfers.

Journalisten met wie Palin contact heeft, zoals Bill Kristol van de Weekly Standard, openden de aanval op McCains medewerkers – waardoor intern het laatste beetje vertrouwen in Palin verloren ging. Vorige week zei een collega van Kristol dat Palin geen enkele invloed had op de omstreden kledingaanschaf – een claim die hij later weer moest intrekken. „Die vrouw is stapelgek”, zei een anonieme campagnemedewerker daarna over Palin tegen Politico.

Enkele media meldden gisteren dat de ruzie tussen de staf van McCain en die van Palin zelfs op verkiezingsavond doorspeelde. Palin eiste dat zij zelf mocht spreken alvorens McCain het podium betrad om de nederlaag toe te geven. Alweer Steven Schmidt zou degene zijn geweest die dat voorkwam. Palin sprak het verhaal tegen.

Zo wordt de campagne van McCain en Palin na de nederlaag gedreven door naijver. Op het spel staat de politieke toekomst van de gouverneur van Alaska, en duidelijk is dat haar samenwerking met McCains staf bij medewerkers de behoefte heeft achtergelaten haar te beschadigen.

Barack Obama was gisteren intussen thuis in Chicago. Zijn staf liet doorschemeren dat hij met de kalmte van de campagne nu werkt aan de benoeming van zijn kabinet. „Wij vinden haast op dit moment niet het belangrijkste”, zei Obama’s strateeg David Axelrod gisteren.