Een zonnestraal onderin de put

De kredietcrisis heeft af en toe wel iets van een trouwerij: er is het gedeelte voor de intimi, daarna een receptie voor iedereen en ’s avonds mag dan weer een andere selectie van vrienden geheel uit zijn dak gaan.

Het verschil tussen de naasten van de crisis en de wat vagere kennissen is te zien op de financiële markten. Toen in september de storm in alle hevigheid losbarstte, werd het grote publiek pas goed wakker: de beurskoersen kelderden, waardoor de crisis eindelijk concreet werd.

Een dalende AEX-index geeft een duidelijker signaal dan obscure maatstaven als de Itraxx-crossover index voor credit default swaps van laagwaardige Europese bedrijven, de Liborrente op driemaands dollars of de opgeblazen toewijzingen van de Europese Centrale Bank voor de geldmarkt. Die waren er voor de intimi die al veel vroeger, in sommige gevallen sinds februari 2007, doorhadden dat er iets goed mis was. Wie de beurskoersen volgde liep ver achter.

Dat is ook nu weer zo. De aandelenkoersen bevinden zich nog steeds op crisisniveau, terwijl de obscure indicatoren flink verbeteren. De driemaands Liborrente op dollars bijvoorbeeld, die aangeeft hoe krap de geldmarkt is, is fors gedaald sinds de crisis op 10 oktober haar dieptepunt bereikte. Terwijl de rentetarieven van de Amerikaanse Federal Reserve met in totaal 1 procentpunt naar beneden gingen, daalde Libor met 2,3 procentpunt van een maximum van meer dan 4,8 procent tot 2,5 procent vanmorgen.

De zogenoemde Ted-spread, die het renteverschil aangeeft tussen veilige beleggingen in driemaands Amerikaanse staatsleningen en de driemaands Libor, bereikte vanmorgen een waarde van 2,13 procent. Dat is hetzelfde niveau als vlak vóór het faillissement van zakenbank Lehman Brothers half september, dat het dieptepunt van de kredietcrisis inluidde. Op 10 oktober bereikte de Ted-spread een waarde van 4,57, met uitschieters daar nog boven. Ook de iets naijlende Itraxx-crossover heeft inmiddels zijn piek van 24 oktober achter de rug en staat op hetzelfde niveau als halverwege die maand, toen de crisis in alle hevigheid raasde. Let wel: het is een verbetering, geen normalisering.

Toch is het goed nieuws, al is dat op de aandelenbeurzen nog niet te zien. Dat komt deels doordat beleggers hun aandacht hebben verlegd van de kredietcrisis zelf naar de gevolgen daarvan voor de economie. En daar blijven de vooruitzichten grimmig.

Maar voorlopig mag met grote voorzichtigheid worden geconcludeerd dat het gezamenlijke overheidsingrijpen in de banksector lijkt te helpen. En dat is, voor de intimi, toch een zonnestraaltje onderin een diepe donkere put.

Maarten Schinkel