Brazilië redelijk veilig voor besmetting

Het staatsbankroet van Argentinië in 2001 leidde tot ‘besmetting’ van Brazilië, dat in 2002 dichtbij een faillissement kwam. Maar een Argentijns bankroet nú zou Brazilië niet infecteren. Brazilië, dat onlangs profiteerde van een kredietlijn van 30 miljard dollar (23,3 miljard euro) van de VS, heeft veel betere betrekkingen met Amerika, andere westerse landen en het IMF dan Argentinië. Bovendien is het macro-economisch beleid van Brazilië gezonder geweest en is zijn kleinere nationale schuld niet onlangs tegen een pijnlijk hoge rente geherfinancierd.

In 2002 hadden Argentinië en Brazilië soortgelijke problemen. Beide landen kampten met een uitzonderlijk hoge schuldenlast en met de erfenis van de vaste wisselkoersen uit de jaren negentig, die uiteindelijk te hoog werden en moesten worden afgeschaft. Beide landen kenden een geschiedenis van herhaalde faillissementen en waren te afhankelijk van internationale kredieten. Na het bankroet van Argentinië in december 2001 bleef Brazilië heel 2002 in de problemen, waarbij de verkiezing in oktober van Luis Inacio ‘Lula’ da Silva tot president de markten in het bijzonder angst aanjoeg.

Maar in tegenstelling tot Argentinië ging Brazilië niet failliet; het land omarmde daarentegen een beleid van een harde munt en een gezonde begroting om zijn schuldenpositie te verbeteren. De grondstoffenhausse tussen 2003 en 2008 bracht beide economieën in een stroomversnelling, maar terwijl Argentinië in 2005 aanstuurde op een gedwongen herfinanciering van zijn schulden, en overheidsuitgaven en binnenlandse consumptie een impuls gaf, betaalde Brazilië schulden af en bouwde valutareserves uit.

Vandaag de dag kent Argentinië een inflatie van rond de 30 procent – hoewel het de cijfers vervalst – en een begrotingspositie die zo onhoudbaar is dat het overweegt de private pensioenfondsen, met een waarde van 30 miljard dollar, te nationaliseren. Brazilië heeft – middels een zeer positieve reële rente – de inflatie op zo’n 6 procent weten te houden, de buitenlandse investeringen aangemoedigd en de hoogste kredietwaardigheidsstatus verkregen. Tegenwoordig bedraagt de nationale schuld van Argentinië 45 procent van het bruto binnenlands product, tegen 14 procent voor Brazilië. De rentebetalingen die Argentinië moet doen, zijn met 21 tegen 25 procent van de export lager, maar dat is een weerspiegeling van de kunstmatig lange looptijd van de leningen die Argentinië in 2005 aan zijn crediteuren oplegde. In 2009 zal de rente scherp stijgen.

Toen de grondstoffenprijzen en de aandelenkoersen instortten, trof dat beide landen. De Argentijnse Merval-index staat 53 procent onder zijn record en de Braziliaanse Bovespa-index staat 46 procent lager. Maar internationale crediteuren, zowel private als publieke, kennen het verschil tussen de uitgangsposities van de twee landen. Als ze niet op irrationele wijze in paniek raken, weten de markten dat ook – de premie voor Argentijnse credit default swaps (een soort kredietverzekeringen) met een looptijd van vijf jaar bedraagt momenteel 3.900 basispunten, terwijl die van Brazilië op slechts 308 basispunten staat.

Daarom lijkt het erop dat de Braziliaanse dominosteen op voldoende afstand staat van de Argentijnse om te voorkomen dat hij omvalt.

Martin Hutchinson