Black Betty overleeft kinderziektes

Het leek een ondoordachte actie, toen Delta Lloyd zich een paar weken voor de Ocean Race inschreef met een tweedehands boot. Maar Black Betty houdt de concurrentie aardig bij.

Af en toe was het chaos geweest aan boord. Maar een ongetrainde bemanning die met een tweedehands boot in 23 dagen van Alicante naar Kaapstad moet zeilen, kan niet veel anders verwachten. „We zijn blij dat we de boot heel hebben gehouden”, zegt Gerd-Jan Poortman van Team Delta Lloyd.

Als zevende en voorlaatste had de Nederlandse boot dinsdagnacht aan de voet van de Tafelberg de zeilen gestreken. De minimale doelstelling voor de eerste etappe van de Volvo Ocean Race – heelhuids aankomen – was gehaald. Maar onderweg op de Atlantische Oceaan worstelde voordekker Poortman (32) met gemengde gevoelens, zegt hij telefonisch vanuit Kaapstad. „Ik had me nergens op ingesteld bij vertrek, ik ben gewoon in het diepe gesprongen. De grootste vraag was hoe de boot het zou doen ten opzichte van de rest. Ze blijkt dus nog echt snel te zijn. Daar ben ik heel blij mee.”

Maar die wetenschap schiep stiekem toch verwachtingen, zeker toen de boot vierde lag in de doldrums, het windstiltegebied rond de evenaar. „Dan vergeet je dat je niet dezelfde voorbereiding hebt gehad als je tegenstanders.”

Het leek een krankzinnige onderneming, toen Delta Lloyd zich een paar weken voor de start van de zeilmarathon inschreef met het winnende jacht van de vorige editie, ABN Amro I – beter bekend als Black Betty. Het is de enige tweedehands boot in de vloot, de tien bemanningsleden kenden letterlijk elkaars namen niet toen ze in Alicante aan boord stapten, laat staan dat ze hadden getraind. En de lijm op het dek was nog niet uitgehard toen ze uitvoeren.

Het contrast met zijn eerste Ocean Race kon niet groter zijn voor Poortman. Toen zeilde hij op ABN Amro II, het witte zusje van Black Betty. „In die campagne liep alles heel gesmeerd, we waren heel goed voorbereid. Dan komt dit team wel eens chaotisch over. Je snapt niet waarom simpele dingen fout gaan. Dat riep irritaties op.”

De kinderziektes openbaarden zich op volle zee. „Dan hesen we na een winddraaiing een ander zeil, maar gingen we alleen maar langzamer varen. Zeil er weer af, ander zeil erop. Dan ben je snel twee uur bezig. Je ligt niet stil, maar je vaart natuurlijk niet optimaal.”

De gebrekkige training werd de boot bijna fataal. Bij de wisseling van een spinnaker, halverwege de race, brak de verbinding tussen de mast en een zaling, een dwarsligger. Daardoor dreigde een mastbreuk. „Een menselijke fout”, zegt Poortman. „We moesten dat zeil wisselen midden in de nacht, in het pikkedonker. Dat hadden we nooit geoefend. We trokken het stuk toen het zeil bleef hangen. Dat doe je minder snel als je op zulke manoeuvres hebt getraind.”

De boot van de Nederlandse verzekeraar betaalde een hoge prijs voor de fout. De laatste anderhalve week kon Team Delta Lloyd de mast niet meer voor honderd procent belasten. Mede door een storm op weg naar Kaapstad liep de achterstand op de leiders in de race, Ericsson 4, op tot honderden zeemijlen. „We konden kiezen hoe diep we de storm in wilden. Door dat probleem met de mast zijn we er niet zo diep ingegaan. We hebben het echt rustig aan gedaan. Als we vol gas hadden doorgezeild hadden we veel beter kunnen eindigen. Maar je hebt maar één mast. Als die breekt kun je naar huis.”

Op de golven van diezelfde storm verbeterde Ericsson 4 ondertussen het wereldsnelheidsrecord, 602 zeemijlen in een etmaal. Het vorige record (563) stond op naam van ABN Amro II, met Gerd-Jan Poortman. „Ik vond het wel even jammer dat ik dat record kwijt ben. Maar 602 zeemijl in een etmaal is heel knap.”

Inmiddels ligt de oude Betty op de wal voor reparatie. „De boot is al vier jaar oud, er zijn een hoop kleine dingen kapot. Daar hebben we onderweg veel tijd en energie in moeten steken. We hadden voor vertrek niet de tijd om alles na te lopen.”

In elk geval hebben de bemanningsleden elkaar na ruim drie weken op zee leren kennen. „Het is een leuke groep, zonder rotte appels. Het is vreemd om weg te gaan als je elkaar niet kent. Nu kennen we elkaar heel goed.”

De grote winst was dat de boot bewezen heeft dat zij nog competitief mee kan varen, vindt Poortman. „We kunnen nog heel veel verbeteren, dus ik zie het echt wel zitten voor de rest van de race. We hebben genoeg trainingsuren gemaakt onderweg. Een etappe winnen? Die kans zit er altijd in.”