Alle genen van een kankercel onthuld

Voor het eerst is het hele genoom van een menselijke kankercel letter voor letter in kaart gebracht. Dat is technisch haalbaar en betaalbaar geworden door nieuwe ontwikkelingen bij het ‘sequencen’, het bepalen van de volgorde van de ‘letters’ (basen) van het DNA.

Het wetenschappelijke tijdschrift Nature publiceert het kankergenoom vandaag, tegelijk met de complete genomen van twee (anonieme) mensen uit China en Nigeria. Ook dat zijn opmerkelijke publicaties, want van pas twee mensen was de volledige DNA-volgorde in kaart gebracht.

De volgorde van het genoom uit het gevierde humane genoomproject (2001) kostte 300 miljoen dollar en duurde jaren. Dat genoom was echter, uit privacyoverwegingen, samengesteld uit meerdere personen. Vorig jaar pas verschenen de eerste genomen van een enkel persoon: van de genetici Craig Venter en James Watson. Het sequencen van Watson was, voor 1 à 2 miljoen dollar en met twee maanden werk, het voordeligst.

De technologie is nu weer verder gevorderd. Johan den Dunnen, sequencing-specialist aan het LUMC: „De machine waarmee Watson gesequenced was, was per letter de helft langzamer en vijf keer zo duur.” De vorderingen leveren steeds meer mogelijkheden op om genetische variatie tussen mensen te onderzoeken, bijvoorbeeld op ziekterisico’s.

En, zo blijkt uit het werk aan het leukemiegenoom, de technologie kan ook gebruikt worden om het DNA van kankercellen te vergelijken met normaal menselijk DNA.

Volgens hoogleraar hematologie Bob Löwenberg van het Erasmus MC is de methode „heel interessant”. Doordat het volledige genoom onder de loep wordt genomen, werden mutaties gevonden op onverwachte plaatsen. „Als je naar bekende genregio’s had gekeken, had je dit allemaal gemist”, zegt Löwenberg.