Zwarte wolken boven Ahmadinejads hoofd

De afzetting van de Iraanse minister van Binnenlandse Zaken door het parlement onderstreept de toenemende problemen van president Ahmadinejad.

De politieke toekomst van de Iraanse president Ahmadinejad wordt steeds moeilijker. Gisteren zette het parlement zijn minister van Binnenlandse Zaken met een overweldigende meerderheid af. De steun voor zijn regering is tot een minimum gedaald.

De minister, Ali Kordan, stond onder zware druk omdat het eredoctoraat van de universiteit van Oxford dat hij claimde te hebben, vals bleek. Ahmadinejad steunde hem toch tot het bittere einde. Hij was woedend dat het parlement een afzettingsprocedure startte.

De gemoederen liepen vervolgens hoog op. Een vechtpartij tussen de directeur van de presidentiële vertegenwoordiging in het parlement en een parlementariër werd breed uitgemeten in de lokale pers. Toen bleek dat de directeur verscheidene volksvertegenwoordigers ieder het equivalent van 4.000 euro had geboden als ze hun steun aan de afzettingsprocedure introkken, en dat de andere parlementariër hem daar op had aangesproken, maakte dat de publieke verontwaardiging alleen groter.

De directeur werd ontslagen door Ahmadinejad, die de omkopingspoging van zijn assistent „een emotionele daad” noemde. Maar zondag benadrukte de president nogmaals dat hij het volledig oneens was met de afzettingsprocedure. In een uitzending op de staatstelevisie noemde Ahmadinejad deze stap „illegaal” en „oneerlijk”. Volgens hem was het omstreden eredoctoraat „slechts een waardeloos stuk papier”.

Tijdens de behandeling van de afzettingsprocedure werd gisteren in het parlement pijnlijk duidelijk hoe weinig steun Ahmadinejad daar nog heeft. „Deze afzetting gaat over eerlijkheid”, zei parlementariër Ali Motahari. Een lange stroom klachten over de „oneerlijkheid” en het „liegen” van de minister volgde.

Tijdens zijn verdediging beschuldigde Kordan het parlement ervan met „de vijand” – een verzamelnaam voor alles wat de leiding van de islamitische republiek niet aanstaat – te heulen. „Kijk hoe blij de vijand is dat ik word afgezet. Kijk naar de aanvallen op het systeem hierdoor”, zei Kordan.

Maar tientallen parlementariërs joelden hem uit. „Het zijn de dingen die u hebt gedaan die de vijand redenen geven om ons aan te vallen”, antwoordde volksvertegenwoordiger Sattar Hedayatkhah .

Kordan werd uiteindelijk met 188 stemmen voor en 45 tegen weggestuurd. Van de 290 parlementsleden onthielden veertien zich van stemming, stemden negen niet en waren 34 niet aanwezig. „Het is zeer duidelijk dat deze afzetting volledig legaal is”, zei parlementsvoorzitter Ali Larijani in een sneer naar de president.

Over zeven maanden zijn er presidentsverkiezingen. Analisten verwachten dat het zeer moeilijk zal worden voor Ahmadinejad om nog medewerking te krijgen van het parlement om nieuwe regeringsplannen goed te keuren.

„Het probleem is nu dat de president met een opvolger voor Kordan moet komen. Het parlement moet die goedkeuren”, zegt Ahmad Zeidabadi, politiek commentator van het tijdschrift Sharvand-e Emrooz (de burger van vandaag), en een bekende criticus van Ahmadinejad. „Die benoeming zal de volgende grote strijd worden tussen de regering en het parlement.”

Volgens hem keren steeds meer voormalige aanhangers van de president in het parlement zich van hem af. De inflatie van bijna 30 procent, de verdere onvrede over de economie en de aangekondigde afschaffing van staatssubsidies maken Ahmadinejad ook bij veel kiezers impopulair.

„Nu de problemen groter worden, proberen veel aanhangers zich te distantiëren van Ahmadinejad. Op 12 juni zijn de verkiezingen en het deelnemersveld ligt nog grotendeels open. Niemand wil zich associëren met een mogelijke verliezer”, zegt Zeidabadi.

Maar Amir Mohebbian, journalist, politicus en conservatief, schrijft de president nog niet af. „Ahmadinejad heeft zich nooit op de politieke elite gericht”, zegt Mohebbian, geen aanhanger van Ahmadinejad. „Zijn kiezers wonen in de provincies en niet in het parlement. We weten niet of zijn vele binnenlandse reizen hem stemmen hebben opgeleverd, omdat peilingen onbetrouwbaar zijn.”

Zeidabadi en Mohebbian zijn het erover eens dat de regering alles op alles zal zetten om het parlement de schuld te geven van de economische problemen in Iran. „Ahmadinejad zal nu de underdog willen spelen en zeggen dat het parlement het werk van de regering blokkeert”, zegt Zeidabadi. „Hij gaat zichzelf neerzetten als succesvol en het parlement als wraakzuchtig”, denkt Mohebbian. „Er komen nog veel politieke gevechten aan.”