Republikeinen Wyoming boos en bang

In Wyoming, Amerika’s ‘heartland’, zijn kiezers boos en bang na de overwinning van de Democraat Obama. „Hij kan alleen maar praten.”

Juist als het plakband van het ‘Joe the plumber supports McCain-Palin’-spandoek loslaat, bekoelt de sfeer aanzienlijk. Daarna komt ook de ‘Accountants for Barrasso’-poster, een lokale senator, op de grond terecht. De tientallen aanwezige Republikeinen vallen stil. En als uiteindelijk ook nog ‘Sportsmen for Barrasso’ het niet meer houdt, geeft Jackie Lee zich gewonnen. Haar conclusie? „Ik heb hier weleens feestelijker avonden meegemaakt.”

Lee is 68 jaar en ze komt hier al decennia. Hier, dat is de Casper Petroleum Club, een besloten vereniging voor bestuurders uit de olie-industrie aan de voet van de Rocky Mountains, in de heartland-staat Wyoming, in Amerika’s Wilde Westen. Gisteravond waren ook niet-leden, mits Republikein, welkom. Het eikenhouten bruin in het complex waar bij binnenkomst de dagelijkse olieprijs staat aangegeven verdween eenmalig achter het rood-wit-blauw van de servetten, de vlaggetjes op tafel, de vlaggen tegen de muur en de eindeloze buttons waarop staat dat Wyoming McCain en Palin steunt.

De staat heeft wel wat weg van een Republikeins shangri-la. Er was geen staat die in 2000 president Bush meer steunde, en vier jaar geleden werd dat dunnetjes overgedaan. Dankzij het beperkte aantal inwoners stelt Wyoming op federaal niveau nauwelijks iets voor, maar het percentage aanhangers is indrukwekkend: de stemverhouding in de staat was gisteren ook weer twee tegen één. In het voordeel van McCain.

Casper is in grootte de tweede stad van de staat, maar heeft nauwelijks meer inwoners dan het Drentse Hoogeveen. Hier komen vicepresident Dick Cheney en zijn echtgenote Lynne vandaan, en de afgelopen regeringsperiodes worden er aangeduid als de ‘Cheney Administration’. Die achtjarige machtspositie is nu voorbij en dat wordt met een mengeling van boos en bang ontvangen. Gesprekken gaan bijvoorbeeld zo.

Ted Lee (Jackie’s 74-jarige echtgenoot, inclusief das met afbeelding van de Amerikaanse vlag): „We krijgen een volledig andere overheid. We worden socialistisch, misschien wel communistisch.”

Jackie: „Ik raak ontmoedigd door zijn beleidsvoornemens.”

Ted: „Obama heeft niets. Niet in het leger gezeten. Nooit zakenman geweest. Hij kan alleen maar praten. Weet je wie dat nog meer deed? Adolf Hitler.”

Ted heeft nog in Nijmegen gevochten en kan niet uitsluiten dat zijn perspectief daardoor gekleurd is. Maar voor de Hitlervergelijking, evenals de verwijzing naar Obama’s vermoede socialisme, schamen de Republikeinen zich niet. Zelfs een jonge stafmedewerkster van senator John Barrasso, die speciaal voor de verkiezing uit Washington kwam (en op straffe van ontslag niet met haar naam in de krant zegt te mogen), herhaalt het later. Ze weet dat menig leeftijdsgenoot op een gezelliger feestje zit vanavond. Maar het gaat niet om gelijk hebben, zegt ze. Wel om gelijk krijgen. Dat hij zwart is, en het land daar niet aan toe zou zijn, is een ander veelgehoord argument. Nauwelijks 1 procent van Wyomings inwoners is zwart.

Dan gaat Brian Moons telefoon. „Maak je geen zorgen”, bezweert hij. „Papa zal je beschermen.” Het was zijn dochter. Twaalf. Ze vroeg waarom andere staten tekort waren geschoten, waar Wyoming wel had gepresteerd. Moon: „Welkom op een avond van tandengeknars.”

De streek, of eigenlijk de hele staat, is bovengemiddeld welvarend. De werkloosheid is lager dan elders, de economische crisis gaat aan Wyoming voorbij. Dat alles dankzij de winning van aardgas, kolen, uranium ook. Past mooi in Bush’ energiebeleid; niet in dat van Obama.

Mary Behrens, oud-burgemeester van Casper, merkte hoe ze beloond werd voor de politieke steun aan de Republikeinse partij. Ze wilde vorig jaar eens mee met de officiële Amerikaanse delegatie naar de Wereldgezondheidsorganisatie in Genève, normaal weggelegd voor hogere politici uit de gezondheidszorg. Cheney kreeg een briefje van de oud-burgemeester en haar deelname was geregeld.

Twee van Behrens’ drie kinderen stemden op Obama, nummer drie zit in het leger. Van die twee houden de ouders nu zeker net iets minder, is de grap. Stilte volgt. Moeder Mary, serieus: „We hebben er flinke gesprekken over gehad.” Vader Jerry, in een poging het pijnlijke gespreksonderwerp te neutraliseren: „Maar ik pleeg er echt geen zelfmoord om, hoor.”

De vier stafmedewerksters uit Washington – in korte zwarte jurkjes waar de kledingvoorschriften juist truien met erop gestikte olifanten voor de dames en cowboylaarzen voor de heren lijken – proberen de sfeer erin te houden. Wanneer die enkele onverwachte positieve uitslag aangekondigd wordt volgt een bescheiden applaus, rammelt iemand met een rammelaar. Vaker klinkt een zacht langgerekt „oe”.

En als dan ook tv-zender FoxNews meldt dat Obama de nieuwe president is, ook van Wyoming, begint een van de meisjes grote tranen te huilen. „Ben er echt kapot van.” Als ze zich herstelt, klinkt het zuur. „Nou. Veel succes allemaal met hogere belastingen.” Dan loopt de Petroleum Club leeg.

Rectificatie / Gerectificeerd

Correcties en aanvullingen

Verkiezingen VS

Het artikel Republikeinen Wyoming boos en bang (5 november, pagina 4) meldt dat Ted Lee, die nog in Nijmegen heeft gevochten, 74 jaar oud is. Lee is 84.