Overheid India investeert om economie te steunen

Ondanks eerder optimisme, begint India de gevolgen van de kredietcrisis te voelen. Bedrijven voeren bezuinigingen door. Maar de premier roept bedrijven op niemand te ontslaan.

Wie in India de huidige mondiale crisis wil doorstaan, moet optimistisch zijn. Vorige maand kondigde Jet Airways, ’s lands grootste binnenlandse luchtvaartmaatschappij, aan 1.900 banen te zullen schrappen. Binnen 24 uur werd het besluit alweer ingetrokken. Bestuursvoorzitter Naresh Goyal zei dat hij als „vader van het gezin” de aanblik van tranen in de ogen van teleurgestelde werknemers niet kon verdragen.

Minister van Luchtvaart Praful Patel had een iets andere uitleg. „Ik heb hem [Naresh Goyal] uitgelegd dat we een oplossing moesten vinden voor dit probleem [van de aangekondigde ontslagen] omdat we anders bij het ministerie niet erg gelukkig zouden zijn met de aanpak van Jet Airways”, verklapte hij tegen journalisten.

Ook in India, met zijn afgeschermde financiële sector, wordt de dreiging van recessie steeds nadrukkelijker gevoeld. Begin vorige maand verzekerde premier Manmohan Singh dat er „geen sprake zal zijn van een recessie”. Afgelopen maandag, tijdens spoedberaad met topindustriëlen in India, zei hij echter dat de financiële crisis „waarschijnlijk ernstiger en langduriger” zijn dan was gedacht. „Ook in haar gevolgen voor de Indiase economie.”

De verslechterende omstandigheden zijn echter geen rechtvaardiging voor moedeloosheid, en zeker niet voor het nemen van paniekmaatregelen zoals het ontslaan van werknemers, luidde de boodschap van de premier. Natuurlijk, zei hij, moeten ondernemers in deze uitzonderlijke tijden hun kosten verlagen en productiviteit verhogen. Maar, voegde hij er onmiddellijk aan toe: „Ik hoop dat er geen gemakkelijke, voorspelbare reacties zullen komen zoals massaontslagen, die kunnen leiden tot een negatieve spiraal.”

De bijeenkomst met de industriële top was onderdeel van het jongste offensief van de regering onder leiding van de Congrespartij om India zonder al te veel kleerscheuren (lees: groeiverlies) door de crisis te slepen. Dat offensief werd afgelopen zaterdag al ingezet met de onverwachte aankondiging van de centrale bank, de Reserve Bank of India, dat ze haar belangrijkste rentetarief (opnieuw) verlaagt. En gisteren, na een vergadering met minister van Financiën P. Chidambaram, kondigde een groot aantal (staats)banken aan hun rentetarieven te verlagen.

Tot vorige maand had de bestrijding van de inflatie (ruim 10,5 procent) nog de absolute prioriteit. Maar inmiddels is, net als elders in de wereld, financiële ademnood op korte termijn het grootste probleem. De in het vooruitzicht gestelde renteverlagingen betekenen dat bedrijven en consumenten in India gemakkelijker aan geld kunnen komen, voor investeringen, en voor het kopen van een huis of van een auto.

Uit de eerste reacties bleek gisteren dat de markt vertrouwen heeft in de opzet. De aandelenbeurs van Mumbai sloot voor de vijfde achtereenvolgende handelsdag met winst, hoewel er vanochtend weer sprake was van verlies.

De regering probeert een ‘Indiase uitweg’ uit de mondiale crisis te vinden. Sinds het uitbreken van deze crisis eisen de linkse partijen, de communisten voorop, erkenning voor hun stelling dat zij India hebben behoed voor een melt down met hun hardnekkige verzet tegen liberalisering van de financiële sector – en daarmee het land van de ondergang hebben gered.

Maar maandag maakte premier Singh duidelijk dat zijn Congrespartij de koers bepaalt. Ook zijn regering verzet zich tegen harde saneringen volgens het Angelsaksische model. Juist het anticyclisch stimuleren van investeringen in infrastructuur, gezondheidszorg, onderwijs en plattelandsontwikkeling moet de Indiase groei gaande houden, zei de premier.

De belangrijkste uitdaging is nu om de economische groei dit jaar rond de 7 procent te houden. Voor de Congrespartij is dat de inzet voor verkiezingen in een reeks deelstaten in de komende maanden, en algemene verkiezingen komend voorjaar.