Ol' Strom

Iwanna tell you, ladies and gentlemen, that there’s not enough troops in the army to force the southern people to break down segregation and admit the nigra race into our theaters, into our swimming pools, into our homes, and into our churches.

Met deze woorden accepteerde politicus Strom Thurmond (1902-2003) in 1948 de nominatie als Amerikaans presidentskandidaat voor de zogenaamde States’ Rights Democratic Party, een zuidelijke afsplitsing van de Democratische partij. Thurmond en zijn aanhangers (ook wel Dixiecrats genoemd) vonden dat elke staat afzonderlijk het recht moest hebben om segregatiewetten te kunnen behouden. Dit standpunt ging recht in tegen dat van de Democratische kandidaat Harry Truman, tevens de zittende president. Truman was juist een pleitbezorger van civil rights voor zwarten: federale afschaffing van wettelijk geoorloofd racisme.

Thurmonds strijd tot behoud van de southern way of life leidde ertoe dat hij bij de verkiezingen van 1948 de staten Louisiana, Mississippi, South Carolina en Alabama moeiteloos in zijn zak had. Mede door deze verdeeldheid binnen de Democratische partij ging iedereen ervan uit dat de Republikein Thomas Dewey de nieuwe president zou worden. Groot was de verbazing na het tellen van alle stemmen, toen bleek dat Truman toch had gewonnen. Maar dat nam niet weg dat bijna 1,2 miljoen zuiderlingen op Thurmond en zijn racistische ideeën hadden gestemd.

De politieke carrière van Thurmond was op dat moment pas net begonnen. In 1954 werd hij in de Senaat gekozen. In 1964 ruilde hij de Democratische partij in voor de Republikeinse; hij vond dat de Democraten bezig waren het land naar een socialistische heilstaat te leiden – waar hebben we dat vaker gehoord? In de jaren zeventig matigde hij zijn racistische standpunten. Pas in 2002 (!) zei ‘ol Strom’ de Senaat vaarwel, hij was toen honderd jaar oud. Bij zijn afscheid verzuchtte de Republikeinse minority leader in de Senaat, Trent Lott, dat Amerika er een stuk beter voor zou hebben gestaan als Thurmond in 1948 tot president was gekozen.

Strom Thurmond is vijf jaar geleden overleden. Indien op 20 januari Amerika’s eerste nigra president zijn intrek neemt in het Witte Huis, wordt hij pas echt begraven.

Historicus Jaap Cohen onderzoekt het heden aan de hand van het verleden.