Joodse boksers

Boksers openen dit jaar het Joodse Filmfestival: vanavond sparren ze in het Amsterdamse Ketelhuis drie rondjes in een boksring.

Joodse boksers? Tussen de wereldoorlogen domineerden joden het Amerikaanse profboksen en waren er 26 joodse wereldkampioenen. Daar maakte Hollywood weer films over. Dat bokssucces is logisch, denkt Jack Weil van het Joodse Filmfestival. „Joden zochten het, zoals alle nieuwe immigranten, in open sectoren als sport.” En eveneens in het amusement en de misdaad.

De Franse film Un Secret stipte recent een tweede verklaring aan: wereldse zonen die in het interbellum met ‘Körperkultur’ rebelleerden tegen hun orthodoxe vaders. „Niet langer zijn wij een volk van de Torah, maar ook van spieren”, jubelt een joodse sportcommentator in een van de vertoonde boksfilms. Dat conflict speelt in een stomme film uit 1925: His People. Sammy jaagt de Amerikaanse droom na als bokser, zijn broer Morris als zakenman. Sammy verbergt dat boksen voor zijn orthodoxe vader, Morris verbergt de vader voor zijn collega's.

Geestig is Max Baer’s Last Hook, een nepdocumentaire over de half-joodse losbol met de verwoestende rechtse die in 1934-’35 wereldkampioen zwaargewicht was en daarna filmster. Max Baer vliegt in 1942 naar Tel Aviv om Schatzschneider, een Duitse krijgsgevangene, tegen het canvas te meppen. Dat is goed voor het moreel nu Duitse tanks naar Kairo oprukken. Maar bookmakers en de joodse ondergrondse hebben zo hun eigen plannen.

Na de oorlog ging het bergaf met het joodse boksen. Het festival biedt een documentaire over Dmitri Salita, een strikt orthodoxe kampioen. Zijn rabbi is „geen boksfan” en in de synagoge vragen ze Salita het vechten te staken of om met baard en keppeltje te boksen. Orthodoxie en boksen: het blijft een lastige combinatie.

Coen van Zwol

Informatie: www.joodsfilmfestival.nl