Allemaal een hogere vorm van wachten

Het is wel een beetje grappig om zender na zender mensen bezig te zien om met veel inzet precies dezelfde feiten, meningen en verrassende gezichtspunten naar voren te brengen als op alle andere zenders. België, Duitsland, Engeland, CNN, Nederland – overal die blauwe en rode strepen, de infobanden, de bespiegelingen over het vele geld van Obama, de vooruitblikken op economisch terrein enz.

Het begon bij ons al lekker op tijd met oud-Amerikacorrespondent Max Westerman die in alle programma’s even zijn neus liet zien met een paar feitjes (‘Opkomst ongehoord hoog!’ ‘Onregelmatigheden geconstateerd!’) en dan weer wegholde om heel belangrijke dingen elders te gaan doen. Dat wil zeggen: bij de programma’s die in Nederland werden opgenomen, want er zijn hier bijna geen journalisten meer, die zaten allemaal ginds. „Vanavond live vanuit de D.C. studio’s in Washington” zei Andries Knevel met een uitgestreken gezicht aan het begin van zijn Het elfde uur en je dacht werkelijk even: Wát? Hij ook al?

Het is een lastig genre, verkiezingsprogramma’s. Er zijn onderwerpen genoeg natuurlijk, maar niemand heeft meer echt geduld om ze te bespreken. Bij Pauw & Witteman op de President’s night in de Melkweg, werden vertaalde toespraken van Obama en McCain door respectievelijk Humberto Tan en Aad van den Heuvel gehouden. Sja. Kay van de Linde zat er en liet zich goeiig uitlachen als hij iets zei, bijvoorbeeld over ‘gekochte verkiezingen’: „Bedoel je dat Rita Verdonk met 700 miljoen ook president van Amerika kan worden?” en Maarten van Rossem zat er om, tot niet geringe irritatie van Jan van den Bosch, presentator van het Amerikaans-christelijke Hour of Power (RTL5), gedurig overal doorheen te kletsen.

Nova was in New York net als RTL4 en iedereen deed vreselijk z’n best om te laten zien dat dat enorm veel extra opleverde. De debatten die Twan Huys leidde tussen McCain-aanhangsters en Obama-fans en tussen twee zeer verschillend georiënteerde dominees waren inderdaad wel grappig – dan gebeurt er tenminste wat voor je ogen. Want het is toch allemaal een hogere vorm van wachten en dat wachten is zó belangrijk dat gesprekken er voor moeten wijken.

Dat was althans nogal eens het geval in de de hele nacht durende uitzending Amerika Kiest (live vanuit Washington), waar presentatoren Philip Freriks en Eva Jinek in een restaurant zaten en heel veel gasten ontvingen, filmpjes vertoonden, cijfers lieten zien en verslagen binnenkregen uit Chicago, waar een Obamafeest werd gevierd, en vanuit Phoenix Arizona, waar niets werd gevierd.

Dat was heel veel om te hebben, en hoewel dat de afwisseling ten goede kwam, leden de gesprekken er wel eens onder. Steeds als iemand een beetje op dreef kwam en begon te spreken over „ongeveer het allerbelangrijkste punt van deze verkiezingen” moest één van de twee presentatoren haastig afkappen voor nieuwe uitslagen, voor een filmpje, voor de verbinding met Gerri Eickhof in Chicago – allemaal elementjes die niet krankzinnig aan de minuut gebonden waren en die ook best gebracht hadden kunnen worden zonder er iemand voor te onderbreken. Maar ja, zo werkt het nu eenmaal niet en het gevolg is dat je lichtelijk murw van alle halve gesprekken, de vele gasten, de bonte kleuren, de voorspellingen, analyses, meningen en bijzaken in de ochtend aankomt, waar om vijf uur ineens de uitslag binnen is: Obama is de nieuwe president.

De toespraak die hij enige tijd later in Chicago hield was ook live te zien en dat was fijn: eindelijk iemand die enige tijd achter elkaar mocht spreken en dat goed deed. Heel goed zelfs, met een mooie handreiking naar al degenen die niet op hem gestemd hadden en een hoopvolle kijk op de geschiedenis en dus op de toekomst.

Afshin Ellian, ook in Washington te gast, bekende dat hij eigenlijk steeds voor Hillary was geweest en dat hij zich almaar had afgevraagd waarom iedereen zo weg was van die Obama, maar nu moest hij toch zeggen: ‘poëzie’. Dat was het geweest. Dat vonden de mensen in Chicago ook, dat zag je. Pure poëzie.