2 Begrip voor Indonesië

De heer Bussemaker schrijft dat op twee Indonesische auteurs na die voorzichtig spijt betuigen voor wat er in de bersiaptijd is gebeurd, iedereen verder zwijgt (Brieven, 25 oktober). Helaas zwijgt ook hij over een Indonesisch initiatief waardoor voorkomen werd dat er nog meer Nederlandse slachtoffers zouden vallen.

De Indonesische regering wilde langs diplomatieke weg erkenning van de jonge republiek bereiken, vooral met steun van Amerika. Voortdurende moord en doodslag zouden internationaal de zaak van de republiek schaden. Al op 9 oktober 1945 voorzag Soekarno een rassenoorlog en hij vroeg zich af wie de Nederlanders moest beschermen wanneer de ideologie van de vrijheidsstrijd zou omslaan in massahysterie.

Frappant is dat vervolgens vanaf 11 oktober tot medio december 1945 ongeveer 45.000 (Indische) Nederlanders zijn geïnterneerd in zogenoemde republikeinse kampen. De geïnterneerden zijn als gijzelaars de geschiedenis ingegaan, voornamelijk omdat de Nederlandse regering - die de Nederlandse publieke opinie gunstig wilde beïnvloeden vanwege uitzending van dienstplichtige troepen - bleef spreken over gijzelaars in handen van de republiek. En dat terwijl zij wist dat Sjahrir al op 13 maart 1946 verklaarde dat ”de Indonesische regering het op zich zal nemen aan de bescherming en evacuatie van de Nederlanders (naar de Britse bruggehoofden) haar speciale aandacht te schenken”. En dat heeft zij gedaan.

Een spijtbetuiging van Indonesische zijde voor de bersiaptijd? Misschien. Maar kan er dan van Nederlandse kant ook een woord van dank af?