Ooit wordt er gewroken

Margaret Atwood onderzoekt in Payback (Bloomsbury, € 16,90) de relatie tussen schuld en zonde. En dat vindt Maartje Somers balsem voor de ziel in tijden van financiële crisis. ‘Payback is een goudmijn en een mirakel van originaliteit en eruditie voor wie geïnteresseerd is in cultuur- en literatuurgeschiedenis. Het gaat over „Zonde-eters”, het wegen van harten, de creditcard van Madame Bovary, huishoudboekjes, de geschiedenis van de lommerd, aflaten en de maffia. [...] Op elke bladzijde van Payback treft de lezer een nieuw bouwwerk uit stenen van cultuur- en literatuurgeschiedenis, compleet met interessante doorkijkjes. Van schuld gaat het verder naar incasso, wraak en bloedgeld. Aflaten, belastingen, handels- en andere oorlogen en Shakespeare’s Shylock passeren de revue. Schuld-als-plot is altijd eindig. Op een dag wordt er terugbetaald, geïncasseerd, gewroken.

Atwood laat zien dat moraal in allerlei culturen als natuurlijke, zelfs instinctieve grens fungeerde om excessen te voorkomen en zaken min of meer in balans te houden. En dat die grens ook steeds ontdoken en misbruikt is, door individuen en instituties.’