Deze stapels oud papier leveren elke dag minder op

Veel bedrijven in China kondigen productiestops aan. Er is daardoor minder verpakkingsmateriaal nodig.

De vraag naar recyclebare goederen zoals oud papier loopt terug.

De containers vol met oud papier waren nog onderweg naar China. Duizend ton, 193 dollar per ton, had directeur Melvin de Groot (31) van VG Recycling uit Velsen met zijn Chinese klant afgesproken.

Maar toen kreeg hij opeens een mailtje van zijn klant uit Wang Pu. Een kort berichtje. Sorry, het spijt ons, maar de eerder afgesproken prijs willen we niet meer betalen, stond erin. Terwijl de containers ergens tussen Nederland en China op zee dreven, was de prijs van oud karton opeens gedaald naar 110 dollar per ton.

En toen moest De Groot wel onderhandelen met zijn klant. De containers terughalen had geen zin. Dan moest hij ze aan een ander voor 110 dollar per ton verkopen. Zijn Chinese klant aan de afgesproken prijs houden werkte ook niet. Die zou de containers dan gewoon in de haven laten staan. En dus deed De Groot uiteindelijk 27 dollar per ton van de prijs af.

Dat was twee weken geleden. Inmiddels is de prijs van oud papier en karton nog verder gedaald, tot 70 dollar per ton. En er is nog 2.000 ton karton van VG Recycling onderweg naar een andere klant in China. Elke dag daalt de prijs een beetje, terwijl die containers nog op zee zijn. Van die klant heeft hij nog niets gehoord, gelukkig. Maar De Groot houdt zijn hart vast.

De financiële crisis heeft de grondstoffen- en recyclingmarkt getroffen, schreef de Nederlandse Metaal Recycling Federatie (MRF) eind vorig week in een persbericht. Doordat overal ter wereld bedrijven productiestops aankondigen, is ineens veel minder vraag naar recyclebare goederen zoals oud papier, karton en schroot. Vooral China heeft ineens veel minder van deze grondstoffen nodig, volgens de MRF. Wereldwijd neemt de vraag naar consumptiegoederen af. Hierdoor exporteert China minder spullen, en heeft het ook minder verpakkingen nodig. Bovendien hebben de meeste papier- en kartonfabrieken in China nog enorme voorraden liggen.

Inmiddels heeft de MRF de Nederlandse regering gevraagd om bij de Chinese overheid te klagen over het „laakbare en onprofessionele gedrag” van de importerende Chinese bedrijven. Want VG Recycling is niet het enige bedrijf dat door klanten opeens voor het blok werd gezet. Bij de MRF kwamen meer verhalen binnen van Nederlandse bedrijven.

Opeens kwamen hun Chinese klanten de verplichtingen niet meer na, terwijl de goederen al onderweg waren. Het internationale Bureau of International Recycling heeft het over „onethische zakenpraktijken” die ontstaan zijn door de „dramatische prijsdalingen”.

In de grote loods van VG Recycling in Zutphen hangt een muffe lucht. De lucht is stoffig. In de ene hoek liggen enorme stapels oud papier en karton. Pizzadozen, kranten, bananendozen, reclamefolders, tijdschriften, alles wat van papier en karton wordt gemaakt, ligt er. Een grote shovel gooit het papier en karton op de lopende band van de machine die in het midden van de loods staat. De machine scheidt papier en karton. In de machine draaien een soort banden rond. Het karton blijft stijf en gaat eroverheen. Het papier valt ertussendoor. De gescheiden stromen gaan vervolgens in een pers, waar grote vierkante balen uitkomen. Ze worden aan de andere kant van de loods opgestapeld. Die balen van circa 1.000 kilo zijn klaar om geëxporteerd te worden.

Vorig jaar is in totaal 2,7 miljoen ton oud papier ingezameld voor recycling. In totaal wordt in Nederland bijna 77 procent van al het oud papier ingezameld en gerecycled. VG Recycling verzamelt elk jaar ongeveer een half miljoen ton oud papier, vertelt directeur Gerard ’t Hul van de VG-fabriek in Zutphen. Bijna 70 procent daarvan gaat naar Azië.

Het bedrijf sluit bijvoorbeeld contracten met gemeentes en bedrijven over het afnemen van oud papier. VG Recycling zorgt dan dat er een container komt te staan die geregeld geleegd wordt. Ook neemt het bedrijf oud papier af van sportclubs of scholen die papier inzamelen om geld te verdienen.

Van ’t Hul zit al jaren in de oudpapierhandel. Hij weet nog dat begin jaren negentig oud papier ineens niets meer waard was. Wilde je je papier kwijt dan moest je betalen, zegt hij. Wie oud papier leverde, moest bijvoorbeeld 50 gulden per ton betalen. „Aan transport waren we dan 15 gulden per ton kwijt, en de fabriek moesten we ook nog 15 gulden per ton betalen. Hielden we zelf 20 over.” Hij denkt dat die situatie nu ook weer gaat ontstaan.

Op het hoofdkantoor in Velsen overlegt directeur Melvin de Groot met zijn vader Dick. Hij begon het bedrijf in 1974 en is sinds een paar jaar adviseur. „Dit heb ik nog nooit meegemaakt”, zegt Dick de Groot. Hij bedoelt niet de enorme prijsdaling, maar de Chinese klanten die contracten niet nakomen. Waarom het de Chinese klanten zijn? Hij weet het niet. „Taiwan, Indonesië, India, we leveren overal, en zij komen nog gewoon de afspraken na. Chinezen zijn keiharde zakenlui.” Boos worden of schelden heeft geen zin, weet hij vanuit zijn jarenlange ervaring in Azië. Dan leidt de klant gezichtsverlies en kun je toekomstige zaken wel vergeten. Hij heeft daarom een advies aan zijn zoon. „De prijsverlagingen keihard doorvoeren aan onze toeleveranciers.”

Een half jaar, daarna zal de markt voor oud papier wel weer aantrekken, denkt Melvin de Groot. Dan zijn de grote papierfabrieken door hun voorraden heen en moeten ze nieuwe grondstoffen bestellen. En dan stijgt de prijs weer. Tot die tijd moeten voetbalverenigingen, scholen en kerken andere acties verzinnen om geld te verdienen. De Groot: „Een maand geleden konden ze er nog wat mee verdienen. Nu krijgen ze hier alleen nog een kop koffie.”