Cramer wist echt van niets in 1986

De Partij voor de Vrijheid sprak van „schurkenstreken” en kwam met een motie van wantrouwen. En Jacqueline Cramer, de keurige minister van Milieu (PvdA), wist niet wat haar overkwam toen begin september plotseling haar verleden centraal stond bij het eerste spoeddebat na het zomerreces. De minister had wat uit te leggen nadat een steunbetuiging uit 1986 met haar naam opdook aan actieblad Bluf! – prompt na de Duyvendak-affaire. Ze gelastte een onderzoek.

Het heeft even geduurd, maar twee maanden na de opdracht hebben de onderzoekers van Ernst & Young hun studie naar het verleden van de minister Cramer afgerond. Conclusie: er zijn geen aanwijzingen dat zij in 1986 de omstreden advertentie ondertekende. En van de direct betrokkenen kan niemand zich meer herinneren hoe de advertentie in De Volkskrant van 21 juni 1986 tot stand kwam.

De advertentie was vooral een steunbetuiging van 178 ondertekenaars aan de persvrijheid, maar de referentie aan een omstreden artikel met privé-adressen van ambtenaren (‘Inbreken kan iedereen’) maakte de zaak gevoelig. Die publicatie resulteerde, naar onlangs bleek, in een poging tot brandstichting en bedreiging.

Ernst & Young interviewde 19 personen. Volgens het bureau wijst alles erop dat de steunbetuiging van destijds aan Bluf! door het blad zelf werd gecoördineerd. Concrete afspraken met Cramer, de toenmalige voorzitter van Milieudefensie, zijn niet gevonden. Wel stuitten de onderzoekers op een voetnootje dat verwijst naar „een mogelijke betaling van Milieudefensie aan Bluf!”. Uit notulen van Milieudefensie destilleren de onderzoekers „een mogelijke indicatie” dat het bestuur van de milieugroepering besloten had tot ondersteuning van een initiatief van Bluf!

VROM moet de rekening van het onderzoek van Ernst & Young nog krijgen. Eerder werd gesproken over enkele tientallen duizenden euro’s. Het was kennelijk niet genoeg om in de A4 met bevindingen te voorkomen dat het woord „noch” tweemaal met een „g” werd geschreven. En geïnterviewde Jose Melo, een man, wordt met „Mevrouw” aangeduid. Het lijkt geen aanbeveling voor onderzoekers die moeten uitvinden of „Jaqueline Kramer” ook Jacqueline Cramer was.

Bluf! blijkt nog een bommetje te hebben achtergelaten. Het archief van het voormalige weekblad dat in 1988 overgedragen is aan het Internationale Instituut voor Sociale Geschieden bevat een geheim gedeelte. Het pakket is verzegeld tot 2013. Niemand heeft tot die tijd toegang tot dit archief.