Commerzbank geeft goede voorbeeld

Commerzbank heeft de impasse tussen de Duitse banken en de staat doorbroken. De bank heeft een kapitaalinjectie van 8,2 miljard euro aanvaard, evenals 15 miljard euro aan kredietgaranties, in ruil voor forse beperkingen van de salarissen en de dividenduitkeringen. Andere banken zullen waarschijnlijk akkoord gaan met een soortgelijke behandeling. Gisteren volgden de regionale banken WestLB en HSH Nordbank al het voorbeeld van Commerzbank.

Alleen Deutsche Bank heeft het medicijn afgewezen – wat de bank nog wel eens zou kunnen bezuren. Commerzbank heeft in het derde kwartaal een nettoverlies geboekt van 285 miljoen euro, tegen een winst van 339 miljoen euro in dezelfde periode vorig jaar. De bank incasseerde operationele verliezen van 357 miljoen euro als gevolg van het faillissement van Lehman Brothers en van 232 miljoen euro als gevolg van het IJsland-moratorium.

De voornaamste redenen om extra kapitaal binnen te halen zijn dat de markten zeer afkerig van het nemen van risico’s zijn geworden en dat andere banken, bijvoorbeeld in Engeland, het kernkapitaal hebben verhoogd. Commerzbank heeft behoefte aan een steviger buffer – deels om te helpen de overname van Dresdner Bank op te vangen. Het extra kapitaal zal ervoor zorgen dat het kernkapitaal op het hoge niveau van 11,2 procent terechtkomt. Op de middellange termijn zal het dalen naar een percentage in de hogere regionen van 7 tot 9 procent, omhoog van 7 tot 8 procent.

De kapitaalinjectie zal plaatsvinden in de vorm van preferente aandelen, die mogen worden opgeteld bij het kernkapitaal. De couponrente bedraagt 8,5 procent over een tranche van 4,1 miljard euro en 5,5 procent over de tweede tranche – hoewel de aflossing van die tweede tranche kan oplopen naar 145 procent van de nominale waarde, afhankelijk van de dividenduitkeringen. De regering waarborgt ook tot 15 miljard euro aan nieuwe kredieten, tegen een marktrente – maar Commerzbank zegt geen herfinanciering nodig te hebben.

In ruil voor de kapitaalinjectie zal er in 2009 en 2010 geen dividend worden uitgekeerd. Er zullen in 2008 en 2009 ook geen bonussen worden uitgekeerd. De salarissen van de bestuurders, waaronder dat van topman Martin Blessing, zal in deze jaren op 500.000 euro worden gemaximeerd. Dit voorbeeld zal waarschijnlijk door anderen worden gevolgd. De Landesbanken en wellicht de ‘autobanken’ – de financieringstakken van autoproducenten als Daimler en Volkswagen – zullen zich nu waarschijnlijk gerechtigd voelen eveneens een beroep op de overheid te doen.

Deutsche Bank blijft weigeren aan deze operatie deel te nemen – tot ergernis van de regering. Nu de markten om extra veiligheidsvoorzieningen voor het kernkapitaal vragen, zou de grootste bank van Duitsland wel eens spijt kunnen krijgen van die beslissing. De voorwaarden van de Duitse herkapitalisering zijn minder zwaar dan die van de Britse. Deutsche Bank moet niet een tweede Barclays willen worden.

Michael Prest