ChristenUnie aan zet

Nederland is er snel aan gewend geraakt, maar het mag niet worden vergeten dat het kabinet-Balkenende IV een unieke samenstelling heeft. Dat is te danken aan de deelname van de ChristenUnie. Nooit eerder is deze partij, of haar voorlopers GPV en RPF, deelgenoot geweest van een regering. Hooguit kwamen de reformatorische partijen, inclusief de SGP, voor in theoretische beschouwingen over mogelijke coalities wanneer de zogenoemde Staphorster variant als optie werd geopperd. Maar de zwarte kous werd nimmer een kledingstuk dat in de Trêveszaal viel waar te nemen.

Bovendien telt het kabinet voor het eerst in de geschiedenis een speciale minister voor Jeugd en Gezin. Dat is niet los te zien van de inbreng van de ChristenUnie, want het idee voor deze portefeuille kwam regelrecht uit het verkiezingsprogramma van deze partij. CDA en PvdA, die om pragmatische redenen voor de ChristenUnie als partner kozen – zonder een derde partij beschikt de coalitie niet over een meerderheid in het parlement – moesten dus ruimte maken voor de opvattingen van de kleinste partner (zes zetels in de Tweede Kamer). Daar konden ze ook baat bij hebben: het CDA voor de versterking van de christen-democratische inbreng, de PvdA verwelkomde een coalitiegenoot die zich op terreinen als sociale zekerheid, milieu en vreemdelingenbeleid een bondgenoot van ‘links’ had getoond.

Niettemin werd met name in seculiere kring de inbreng van de ChristenUnie met argwaan bekeken, zeker nadat haar leider niet alleen tweede vicepremier werd, maar ook zelf de portefeuille Jeugd en Gezin naar zich toetrok. Op voorhand werd aangenomen dat de betuttelende overheid nu wel diep in de samenleving zou doordringen.

Gisteren presenteerde deze minister, Rouvoet, zijn nota De kracht van het gezin. En, bezien vanuit seculier standpunt, kan worden vastgesteld dat hij zich niet heeft ontpopt tot de zedenmeester die velen in hem zagen. Hij vatte de rol van de overheid samen als „betrokken maar begrensd”. Zijn toon is vermoedelijk beïnvloed door de coalitiepartners. Het Nederlands Dagblad, een krant die met de ChristenUnie sympathiseert, wist vandaag te melden dat in vergelijking met een eerdere versie in de nota tussenkopjes als ‘negatieve gevolgen van scheiding’ en ‘aantal scheidingen hoog’ werden geneutraliseerd. Ze zeggen wel iets over de opvattingen van Rouvoet op dit terrein. Met zijn voorstel om als overheid cursussen beschikbaar te stellen voor conflictbeheersing, slaat hij dan ook door. Ook maakt hij zich zorgen over de zijns inziens hoge leeftijd waarop Nederlandse vrouwen moeder worden. Dat moet hij weten, zolang het maar niet tot ingrijpen in gezinsvorming leidt.

Verrassend is de nota niet; veel was al bekend. De minister van Jeugd en Gezin zal aan het einde van de kabinetsperiode niet op dit werkstuk worden beoordeeld, maar op concrete daden. Bijvoorbeeld op een terrein waarop sommige misstanden om een effectieve aanpak schreeuwen: de jeugdzorg. Rouvoet wordt daarbij wijsheid en kracht toegewenst.