In tien jaar is voor Tempo veel veranderd

081103_foto_tempo.jpgAfgelopen vrijdag was ik op een feestje in het chique Dharmawangsa hotel om te vieren dat Tempo magazine sinds tien jaar weer verschijnt. Tempo is het beste tijdschrift van Indonesië de onderzoeksjournalisten hebben al menig schandaal aan het licht gebracht. Anders dan bij de meeste andere Indonesische media, mogen Tempo-journalisten geen ‘enveloppen’ aannemen, gaan cadeaus retour en is er een speciaal beleid voor het maken van persreizen. Inmiddels brengt Tempo ook een krant uit, heeft het een persbureau en (heel fijn!) een Engelstalige editie van het tijdschrift.

Die goede journalistiek zorgde ervoor dat het blad tien jaar geleden werd opgeheven door Soeharto, nadat het had geschreven over corruptie op hoog niveau bij de aankoop van oorlogsschepen uit Oost-Duitsland. Binnen en buiten Indonesië zorgde het verbod voor een schok. Maar toen Soeharto in 1998 moest vertrekken, begonnen de oud-journalisten van Tempo onmiddellijk met het plannen van een herlancering.

Sindsdien is er veel veranderd. Ondanks de nog altijd kritische verhalen, hield de woordvoerder van president SBY vrijdag een praatje. De minister van Handel was van de partij. Het sportiefst (of was het strategie?) was de aanwezigheid van Miranda Goeltom, een van de hoogste bazen van de Indonesische centrale bank. Zij is in september nog door het tijdschrift door de mangel gehaald omdat zij haar plaats in de raad van gouverneurs van Bank Indonesia zou hebben verkregen door een flink deel van het parlement om te kopen.

Het betekent niet dat de journalisten van Tempo helemaal vrij zijn om hun werk te doen. Maar nu is het eerder het Grote Geld dat de grootste bedreiging vormt. Ik sprak vrijdag de journalist die een verhaal heeft geschreven over belastingfraude bij het bedrijf Asian Agri. De baas van dat bedrijf, tycoon Sukanto Tanoto, sleepte het tijdschrift voor de rechter en heeft in eerste aanleg gewonnen. Daar is als armlastig tijdschrift weinig aan te doen, in een land waar het rechtssysteem notoir corrupt is.

Voor andere media is het nog lastiger, zei deze Tempo-journalist. Het tijdschrift is deels in handen van de journalisten en beursgenoteerd. Maar alle televisiestations zijn in handen van grote zakenlieden, zei hij. En dat is lastig. Want die hebben weer zakenpartners, familieleden en vrienden, en de grote baas stelt het nu eenmaal niet op prijs als die in schandalen verwikkeld raken.