Aan het vuilfront

Water in alle kleuren van de regenboog, lucht zo dik als as, land dat al zijn vruchtbaarheid heeft verloren: de catastrofe die milieuvervuiling heet in China heeft een uitzonderlijk rauw gezicht.

Dat komt door de wetteloze opmars van de cryptokapitalistische wereldmacht die China is. Dat komt door de grenzeloze honger naar welvaart die daar bestaat. Dat zal allemaal wel, zegt iemand met stemverheffing, maar dat is niet het hele verhaal. Wie de schuldigen zoekt voor de ecologische ondergang van China, moet vooral in het Westen zijn.

Een gespannen samenkomst in de Chinese hoofdstad. Aanwezig zijn de leden van het Chinese groenfront: milieuactivisten van het eerste uur. Onderwerp van gesprek, zoals vaker tijdens deze avonden, is de zoektocht naar duurzame oplossingen voor een samenleving en een landschap onder grote welvaartsdruk. Maar als de discussie onwillekeurig bij de schuldvraag belandt, lopen de gemoederen hoog op.

China heeft een verantwoordelijkheid ja, maar vooral het Westen treft blaam. Dat immers floreert over de rug van een volk dat gewoon is lange dagen te maken. Een volk dat werkt voor een hongerloon. Dat de saaiste, de smerigste en de gevaarlijkste klussen klaart. En dat bij dat alles zelden klaagt. Dat het onder zulke omstandigheden vervuilt, zo roepen de Chinese milieuridders in koor, dat is heel zorgelijk, maar nogal verklaarbaar.

„China betaalt de prijs ter meerdere eer en glorie van de ontwikkelde wereld”, zegt de felste van het stel. Het is niet langer beeldspraak: e-waste, chemisch afval en vuilnis worden met bootladingen tegelijk aan de rafelranden van het Chinese vooruitgangsideaal gedumpt. En buitenlandse bedrijven die in China uitbesteden (en daarmee ook de motor achter de Chinese groei zijn), houden zich alleen in eigen land aan regels. „In China gaat hun moraal over boord.”

Dat een minderheid van de Chinezen er wel bij vaart is een schrale troost. Maar om voor twintig jaar groei het land ecologisch dood te bloeden, dat is een hoge prijs. „Vervuiling kent geen grenzen”, besluit de vergadering dreigend.