Springlevend

Deze herfst komt een reeks van nieuwe ontwerpen van Ettore Sottsass op de markt. De Italiaanse ontwerper doet ook na zijn dood van zich spreken.

Bijna een jaar na zijn dood is Ettore Sottsass nog springlevend. De Italiaanse architect en vormgever die afgelopen Oudejaarsdag op 90-jarige leeftijd overleed, is dit jaar op tal van plekken in de wereld geëerd met tentoonstellingen.

Maar bij deze hommages blijft het niet. Omdat Sottsass tot op zijn sterfdag heeft doorgewerkt, is de stroom ontwerpen van zijn hand nog steeds niet opgedroogd.

Zo presenteerde de Amerikaanse meubelfabrikant Emeco onlangs de Nine-O-collectie. Deze zes verwante stoelen, van een barkruk tot een bureaustoel, zijn een herinterpretatie van de inmiddels klassieke aluminium ‘navy’-stoelen van Emeco, die in de Tweede Wereldoorlog ontworpen werden voor Amerikaanse duikboten.

De Sottsass-stoelen, die aluminium combineren met gekleurde kunststofzittingen, zullen de naam van de ontwerper nog lang laten voortleven, want ze hebben volgens de fabrikant een levensduur van zo’n 150 jaar.

Lenig

Hoe lenig van geest de 90-jarige ontwerper vlak voor zijn dood nog was, blijkt uit zijn modulaire systeem voor het Italiaanse Serralunga. Van zes verschillende elementen van kunststof en hout kan een reeks objecten worden gevormd: vazen, stoelen, tafels en zelfs een paraplubak.

Hoe revolutionair en kleurrijk Sottsass’ signatuur was, blijkt eveneens uit zijn recente serie ontwerpen voor Glas Italia. De zes ‘spiegels van Dionysius’ zijn asymmetrisch van vorm en gemaakt van soms wel zes kleuren glas. Net als zijn totemvormige spiegelkasten hebben de spiegels iets primitiefs: alsof ze bedoeld zijn om boze geesten op afstand te houden.

Bij zijn spiegels schreef Sottsass een korte toelichting waarin hij de directeur van Glas Italia complimenteerde met zijn durf: ‘In mijn professionele leven heb ik slechts een paar ruimdenkende industriëlen gekend die wisten door de dringen tot het gecompliceerde hoofd van de ontwerper en die bovendien rustig bleven als het leven gevaarlijk wordt, bijvoorbeeld als designideeën niet aansluiten op de vraag vanuit de markt.’

Maar zijn echt gevaarlijke ideeën, zijn meest radicale ontwerpen, reserveerde Sottsass voor Ernest Mourmans, de Limburgse galeriehouder met wie hij de afgelopen twintig jaar vele tientallen glas- en meubeledities in kleine oplages maakte.

In zijn werkplaats in het Belgische Lanaken werkt Mourmans aan twaalf grote objecten die Sottsass vlak voor zijn dood ontwierp. Mourmans: ‘Het zijn hommages aan Mondriaan. Grote meubelobjecten van corian en hout, waarbij het rood, geel en blauw van Mondriaan is vervangen door fluorescerende kleuren.’

In samenwerking met het Franse kunstcentrum CIRVA werkt de galeriehouder ook nog aan een serie glazen objecten, die eveneens in kleine oplage zullen verschijnen. Zowel de meubel- als de glasedities presenteert Mourmans in 2010, tegelijk met de monografie over Sottsass waaraan hij voor de Britse kunstboekenuitgeverij Phaidon werkt. Dat wordt een enorme pil, zegt de galeriehouder. ‘Of misschien wel twee of drie dikke boeken, zoveel ontwerpen heeft Sottsass gemaakt. Werken was zijn leven. Of andersom: leven was voor hem werken.’

De Nederlandse importeur van Glas Italia is Benny Groeninga, telefoon 06 23.588.766. Zie voor Serralunga www.burikenburik.nl en voor Emeco www.espaceslignes.com