Onzin. Je procedeert niet omdat er subsidie voor is

Er wordt te veel geprocedeerd, vindt staatssecretaris Albayrak (NRC Handelsblad, 25 oktober). Daarom stelt ze voor de inkomensgrenzen van de gesubsidieerde rechtsbijstand nog verder te verlagen, want: ”Als je subsidie krijgt om een bepaald conflict bij de rechter uit te vechten, dan gebeurt dat ook.” Vanuit de praktijk durf ik deze stelling af te doen als grote onzin. Mijn cliënten, van wie een flink deel gebruikmaakt van gesubsidieerde rechtsbijstand, hebben allerlei overwegingen om een procedure aan te spannen. Vaak is het nemen van dat besluit al een proces op zich. De voors en tegens worden tegen elkaar afgezet; de noodzaak, de spanning, de alternatieven, de procesrisico`s (de kosten van de wederpartij worden niet uit subsidie betaald). De overweging `Ach, er is toch subsidie voor, laten we het maar doen` ben ik nooit tegengekomen. En wat te denken van al die mensen die zich op subsidiebasis in een procedure verweren?

In het huidige stelsel vallen rechtzoekenden al vaak buiten de boot. Kunnen ze wel van de subsidie gebruikmaken, dan valt de eigen bijdrage (maximaal 705 euro) vaak vies tegen. Als Albayrak haar zin krijgt, blijft er slechts een heel klein groepje gerechtigden over. De rest moet maar een rechtsbijstandverzekering afsluiten. Kost een prikkie, redeneert Albayrak: ”We hebben van verzekeraars de toezegging gekregen dat mensen voor 150,- euro per jaar een rechtsbijstandverzekering kunnen afsluiten.” Met verwijzing naar de eigen bijdrage: ”Ze gaan er dus misschien zelfs op vooruit.”

Natuurlijk. Vanaf je achttiende jaarlijks een premie van 150 euro betalen, omdat je misschien eens in je leven een advocaat nodig hebt - een hele vooruitgang. Uit het artikel over de ouders wier baby, zonder dat zij werden gehoord, in een pleeggezin werd geplaatst (zelfde krant), blijkt wat een vooruitgang zo`n verzekering biedt: de verzekeraar wees de zaak af. `Kansloos`, vond de medewerker, die de beslissing nam.