Kabinet ziet einde economische groei

De economische groei zal volgend jaar fors lager uitvallen dan bij Prinsjesdag werd gedacht en kan zelfs dalen „richting nul”. Het kabinet hoeft vooralsnog niet te bezuinigen, maar ruimte voor extra uitgaven is er niet langer.

Dat hebben premier Balkenende (CDA) en minister Bos (Financiën, PvdA) gisteren na afloop van de ministerraad gezegd.

„Nederlanders zullen er aan moeten wennen dat het slechter gaat met de economie”, zei Bos over zijn meest sombere prognose tot nu toe. Hij denkt dat de economische groei door de kredietcrisis „richting nul” gaat. Ook president Nout Wellink van De Nederlandsche Bank gaat daarvan uit, zei hij donderdag in de Tweede Kamer. Tot dusver noemde het kabinet nog steeds 1,25 procent groei als realistische prognose. .

„We zitten in zwaar weer”, aldus premier Balkenende. Bezuinigen en zelfs het speculeren daarop zou volgens hem „het negatieve sentiment” over de economie kunnen versterken. Beiden beklemtoonden wel dat aan de begrotingsregels wordt vastgehouden en dat er zeker geen ruimte is voor extra uitgaven.

Dat kan betekenen als de uitgaven van de overheid stijgen, bijvoorbeeld in de sociale zekerheid, dat er dan alsnog bezuinigd moet worden. Als de belastinginkomsten tegenvallen hoeft dat niet te leiden tot directe maatregelen.

Balkenende zei dat winsten uit de staatsdeelnemingen in de financiële sector, zoals Fortis, ABN Amro en ING, direct naar verlaging van de staatsschuld zullen vloeien. Hierover was afgelopen week enige politieke spanning ontstaan nadat CDA-fractieleider Van Geel hier een punt van had gemaakt. Volgens hem had Bos hier onduidelijkheid over laten bestaan. Hij zou de suggestie hebben gewekt dit geld ook voor andere zaken te willen gebruiken. De minister van Financiën zei „de geest van de opmerkingen van Van Geel te begrijpen”.

Volgens Bos is er geen onenigheid met coalitiepartner CDA over dit onderwerp. Om opbrengsten uit de staatsdeelneming rechtstreeks naar aflossing van de staatsschuld te laten lopen zullen wel de begrotingsregels worden aangepast, aldus Bos.

Het kabinet is boos dat lokale overheden onder leiding van de provincie Noord-Holland beslag willen laten leggen op tegoeden van de IJslandse Landsbanki. Noord-Holland heeft 78 miljoen euro uit staan bij deze bank. „Onacceptabel”, zei Bos gisteren. „Hiermee wordt het belang van de kleine spaarders geschaad.”

Het kabinet zal een eventueel besluit van Noord-Holland om zelf geld te claimen vernietigen. Nederland heeft begin oktober een principeakkoord gesloten met IJsland over terugbetaling. Het kabinet vreest dat de ‘soloactie’ van de overheden deze regeling aantast. In Nederland zijn 120.000 spaarders en investeerders voor twee miljard euro gedupeerd. Noord-Holland zei gisteren dat de overheden – waaronder de provincie Groningen en 23 gemeenten – gewoon doorgaan met de procedure. Ze zijn verbaasd dat het Rijk hun het „recht ontzegt” geld terug te halen.