Handjeklap met een liberaal resultaat

Het zal nog wel een paar weken duren, maar uiteindelijk is een parlementair onderzoek naar de oorzaken van de kredietcrisis onvermijdelijk. Het CDA mag er vooralsnog geen zin in hebben en de PvdA mag bij monde van fractievoorzitter Mariëtte Hamer net doen of de oppositie gek is geworden door midden in de crisis al een onderzoek te willen (quod non, de verenigde oppositie pleitte deze week voor een onderzoek als het stof is neergedaald), het onderzoek komt er.

Het instellen van een parlementaire onderzoekscommissie is politieke koehandel. Wat is de taakafbakening? Wie mag het onderzoek leiden? Welke bewindslieden worden gehoord? Volgens het informele lijstje is de SP als eerste aan de beurt om een volgende commissie te leiden. Het is echter de vraag of het zover zal komen.

Voordat een onderzoek kan beginnen, is er een Kamermeerderheid nodig. En naar goed Haags gebruik liggen de grote coalitiepartijen nu (nog) dwars. Dat is in hun ogen logisch, omdat hun eigen bewindslieden wel eens onderwerp van het onderzoek kunnen zijn. PvdA’s crisismanager Wouter Bos bijvoorbeeld, of CDA-premier Balkenende of president Wellink van De Nederlandsche Bank (CDA).

Uiteindelijk zal een van beide partijen over de brug komen en een onderzoek steunen. Het CDA zette deze week al een eerste stapje in die richting. Fractievoorzitter Pieter van Geel schreef op zijn weblog dat Bos (die het ineens weer goed doet in de peilingen) niet te lang mocht genieten van het succes van de reddingsoperaties. Het lijkt een kwestie van tijd voor het CDA genoeg heeft van Bos’ heldenrol en alsnog in zal stemmen met een onderzoek. De PvdA zal het CDA echter voor willen zijn, en wellicht al vóór de omslag van de christen-democraten voor een onderzoek pleiten. Beide coalitiepartijen zullen proberen het onderzoek naar zich toe te trekken. De PvdA zal door de rest van de Kamer gevetood worden vanwege de positie van Bos. Bij het CDA lijkt backbencher en pensioenspecialist Pieter Omtzigt de beste kaarten te hebben.

Niet ideaal voor de oppositie, die het initiatief voor het onderzoek nam. Als de oppositie aan zet wil blijven, zullen ze gezamenlijk een voorzitter naar voren moeten schuiven. Een commissie Marijnissen (SP) is uitgesloten, omdat dat op een ‘njet’ van de PvdA zal stuiten. Resteert de VVD. Henk Kamp is dan helaas al naar de Antillen vertrokken. Blijft over vice-fractievoorzitster Edith Schippers of verkeerspecialist Paul de Krom.

Het blijft een bizar idee dat een liberaal dan het onderzoek naar het einde van het kapitalistisch systeem zal onderzoeken.

Egbert Kalse