'Het is zeker: de VS gaan bankroet'

Dr. Doom nummer twee in de financiële wereld is de belegger Marc Faber, die een hyperinflatie voorspelt. Net als Nouriel Roubini krijgt ook hij vaak gelijk.

Marc Faber, Investment Manager and Founder of Marc Faber Ltd., is pictured in Hong Kong Thursday, July 17, 2003. "From an economic-growth and price perspective, Asia looks the best in the world,'' said Faber, who manages about $100 million and publishes a monthly investment newsletter called The Gloom, Boom & Doom Report. Photographer: Dennis Owen/Bloomberg News
Marc Faber, Investment Manager and Founder of Marc Faber Ltd., is pictured in Hong Kong Thursday, July 17, 2003. "From an economic-growth and price perspective, Asia looks the best in the world,'' said Faber, who manages about $100 million and publishes a monthly investment newsletter called The Gloom, Boom & Doom Report. Photographer: Dennis Owen/Bloomberg News BLOOMBERG NEWS

Al begin 2007 waarschuwde Marc Faber dat we midden in de grootste asset bubble uit de geschiedenis zaten. In het Amerikaanse weekblad Time beschreef de geroutineerde belegger over de investeringsmanie en de almaar oplopende schulden die de zeepbellen creëerden die nu aan het leeglopen zijn. Door de reusachtige geldcreatie gingen prijzen van „alles wat van zichzelf waardevol kan zijn fors omhoog: niet alleen van aandelen, ook van onroerend goed, metalen, kunst, wijnen, horloges, klassieke auto’s”. Deze investeringsmanie was uniek, zei hij, omdat deze tot in elke regio van de wereld was doorgedrongen.

Faber kreeg gelijk, al duurde het nog ruim een jaar voordat alle zeepbellen barstten en de hele wereld tegen een economische groeivertraging of recessie aankijkt.

Een optimist is hij niet. Elke maand brengt Faber zijn Gloom, Boom and Doom Report uit waarin hij zijn visie op de wereld uiteenzet. Met het weinige resterende haar in een klein staartje gebonden loopt hij over het podium waar hij zijn pessimisme met een licht Zwitsers accent uitdraagt terwijl achter hem onheilsgrafieken op een scherm worden geprojecteerd. Zijn jongste voorspelling: „Het is zeker dat de Verenigde Staten bankroet gaan.”

Al jaren bekritiseert hij Alan Greenspan en de Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, dat na de dotcomcrisis van 2001 de rente drie jaar lang kunstmatig laag heeft gehouden op 1 procent en daarna slechts met „babystapjes” heeft verhoogd tot uiteindelijk 5,25 procent, tot ze in de kredietcrisis het afgelopen jaar weer werd verlaagd tot 2 procent. „De ‘Fed’ heeft doelbewust de geldhoeveelheid en de nationale schuld laten oplopen”, zegt hij. „De totale schuld van de Amerikanen gedeeld door het bruto binnenlands product is hoger dan in 1929 toen de Grote Depressie uitbrak. In die schuld zijn nog niet eens alle verplichtingen voor sociale uitkeringen meegenomen. Als je die meerekent, dan zijn de Verenigde Staten nu al bankroet.”

Met alle gevolgen van dien. „Er komt een moment dat Washington al het belastinggeld dat het binnenhaalt, kwijt zal zijn aan rente. Voor overheidsinvesteringen is dan geen ruimte meer. Dan kan de overheid niet anders dan geld bijdrukken en worden de VS een soort Zimbabwe met hyperinflatie. Geloof me, dat gaat uiteindelijk gebeuren.”

Volgens Faber zijn de centrale banken gegijzeld door de opgeblazen financiële markten. „Een strak monetair beleid kunnen ze niet meer voeren. Geld zal zijn waarde op de lange termijn helemaal verliezen. De dollar zal waardeloos worden.”

Goud zal daarom op een of andere manier terugkeren als standaard in een nieuw internationaal financieel systeem dat Bretton Woods zal moeten opvolgen. „En dat is een groot probleem voor de Aziatische landen. Zij hebben heel kleine goudvoorraden en zullen dan moeten bijkopen.” Goud is daarom een van de weinige beleggingscategorieën waar Faber nog kansen voor ziet.

Faber verwijt Greenspan dat hij „erin geslaagd is in alles een zeepbel te creëren. „Normaal zie je dat als er een zeepbel barst, dat in één sector of in één regio gebeurt. Zo was bij het klappen van de dotcomzeepbel duidelijk dat de verwachtingen rondom de technologiesector veel te hooggespannen waren.”

De staatsobligaties zijn volgens Faber de laatste zeepbel. „Ook die zal leeglopen”, voorspelt hij.

Is het alleen de schuld van de ‘Fed’? Nee, dat niet. „De meeste mensen in de VS waren er blij mee, want ze zagen de waarde van hun huizen, aandelen en obligaties alleen maar stijgen. En de financiële industrie zag haar activiteiten alleen maar groeien.” Nu er geen kredieten meer worden verleend, is de situatie zeer ernstig. „Als je een economie hebt die gedreven wordt door het maken van schulden, dan is een zware recessie gegarandeerd als de kredietverlening stilvalt.”

En als de Amerikanen niet meer consumeren, gaat de rest van de wereld pijn lijden. De zogeheten ontkoppeling is een fictie. „Dit is de eerste gelijktijdige wereldwijde knal in 200 jaar kapitalisme”, stelt Faber. De crisis slaat over naar de hele wereld. „Aziatische banken zijn vergeleken met de Amerikaanse en Europese banken erg solide. Ze waren te dom om te begrijpen wat hypotheekderivaten waren, dus ze hebben die rommel niet of nauwelijks in huis gehaald.”

Maar landen als China zijn te afhankelijk van de export, vooral naar de VS. „Amerika zelf produceert bijna niets meer, De investeringen in de industrie zijn nog maar een klein percentage van het nationaal product. Maar in de landen die produceren voor de Amerikaanse consument is er enorm geïnvesteerd in de bouw van nieuwe productiefaciliteiten. Dat houdt nu op, plannen worden uitgesteld in de opkomende markten.”

Een terugval in de groei zal hard aankomen. „Als de VS van 3 procent groei gaan naar -1, dan is het een recessie. Maar als de Chinezen van 9 naar 3 procent gaan, dan voelt dat ook als een recessie.” Bovendien heeft hij grote twijfel bij de groeicijfers van China. „Een ding hebben de Chinezen goed geleerd van de Amerikanen en dat is hoe ze moeten liegen met statistieken.”