Die kleine jachten doen het niet goed

De jachtenbouwers van Italië, wereldleider op de markt voor middelgrote jachten, zijn nerveus.

Alleen de schatrijke klanten blijven komen, maar dan voor de superjachten.

De rijke Jordaniër staat vijf meter verderop, maar is onbenaderbaar. Zijn gloednieuwe, 43 meter lange jacht Hana mag bekeken worden. Maar geen vragen: niet of de boot hem bevalt, niet waarom hij er 20 miljoen euro aan heeft besteed, niet of hij er misschien spijt van heeft, gezien de kredietcrisis. Vasco Pensieri, bouwer van ‘megajachten en superjachten’ uit Ancona, schermt zijn klant af.

Hij wil niet dat de man in de roze blouse boos wordt. Dat zou jammer zijn. „Ik heb vijf jaar geïnvesteerd in deze relatie. Ik wil hem niet in een paar seconden kwijtraken.” Misschien heeft de Jordaniër nog broers of vrienden die net zo’n mooie boot of een nog grotere willen.

Welkom op de Salone Nautico in Genua. Supermarkt voor de schatrijken en droomfabriek voor de gewone man. Jaargang 48. De kredietcrisis is hét gespreksonderwerp. Zal de markt standhouden? Of is het gedaan met de hoogconjunctuur van de afgelopen jaren? Botenbouwers als Pensieri zijn nerveus.

Er is in Genua voor elk wat wils. Rubberbootjes van 3 tot 25 meter, waterfietsen, waterscooters, motorboten, zeiljachten tot 48 meter, en ook superjachten met als instapprijs 7 miljoen euro.

Stil is het bij de rubberbotenstand van Zodiac. De vertegenwoordigers spreken hun verbazing erover uit. „Nog nooit was het zo leeg”, zegt een van hen. „Het enige wat nog een beetje loopt, zijn de rubberboten langer dan tien meter.”

Bij de motorjachten is het niet anders. „Tussen de tien en vijftien meter is het volop crisis, en het ergste moet nog komen”, zegt Lorenzo Selva, vicevoorzitter van Ucina, de vereniging van scheepsbouwers in Italië. „Dit voorjaar hadden we 30 procent minder orders. Met de aandeelbeurzen op tilt is het voor veel mensen moeilijk geworden nog een cheque uit te schrijven voor een boot.” Wie kan, profiteert volgens hem van de situatie en zoekt een koopje. De verkopers zakken met hun prijzen en bieden aan om de btw te betalen.

Alex Trelani, importeur van meerdere merken, vat de situatie kernachtig samen: „Kleine boten zijn grote shit, groot verkoopt als nooit tevoren. De rijken worden almaar rijker. De hoge middenklasse stelt bestedingen uit.” Met klein bedoelt Trelani boten tot twintig meter. Scheepjes van tussen de 500.000 en 1 miljoen euro. „Daar zijn veel minder klanten voor.”

Hoe anders vergaat het de bouwers van superjachten. „Lage of hoge beurskoersen, voor de allerrijksten maakt dat niet uit, die blijven jachten kopen”, bevestigt directeur Paolo Lombardi van de Salone Nauticode. Zij willen steeds meer, steeds luxer en steeds langer, bevestigen ook de producenten van superjachten. De vraag komt vooral uit Rusland, het Midden-Oosten, India en China. Maar de vraag van de superrijken uit het Westen houdt ook stand.

De jachtenbouwers verbazen zich over de groei in het topsegment. Norberto Ferretti, eigenaar van een van Italië’s grootste superjachtwerven (3.000 werknemers): „Het is een wonderlijke business, de onze. De uitverkorenen die geld hebben, blijken van de conjunctuur nauwelijks last te hebben.” In Europa zijn volgens hem nog veel superrijken die niet varen. „Zij moeten worden veroverd. Hun zonen helpen ons daarbij een handje. Veel 70-plussers besluiten, aangemoedigd door hun erfgenamen, nu alsnog een boot aan te schaffen van meer dan dertig meter.”

Er zijn lange wachtlijsten. Wie nu een boot in het topsegment bestelt, moet vaak drie jaar wachten. En er zijn nog genoeg potentiële klanten. Wereldwijd, zo heeft de branche laten uitzoeken, zijn er 90.000 personen die zich een superjacht kunnen veroorloven. En daarvan bezitten er slechts 3.500 zo’n boot.

Met egards worden ze in Genua ontvangen. Ze zijn allemaal vertegenwoordigd: de olieprinsen, de oligarchen, de miljardairs. Ook de Italiaanse voetbalcoach Marcello Lippi is er. En Barbara Berlusconi, de vrouw van premier en multimiljardair Silvio Berlusconi.

Arm en rijk bezoekt als het kan het langste schip op de salon, de Gitana, van 53 meter, eigendom van de Italiaanse verhuurmaatschappij Blu Shipping. De liefhebber kan de Gitana voor 200.000 euro per week huren voor bijvoorbeeld familiefeestjes. De 30 miljoen euro kostende Gitana is imposant, maar zeker niet het grootste jacht ter wereld.

„Er is geen grens meer”, zegt kapitein Luciano Panizzutt, die leiding geeft aan de elf bemanningsleden op het schip, dat 7.000 liter brandstof kan opnemen om 4.500 mijl aan een stuk te varen. „Dertig jaar geleden werd een jacht van dertig meter als extreem groot beschouwd. Nu bouwt men motorjachten van boven de honderd meter met helikopter en onderzeeër aan boord.”

De groei leidt volgens hem tot praktische problemen. „Het zijn geen boten meer, maar drijvende luxueuze hotels. Het worden er steeds meer en iedereen wil naar Saint Tropez en naar Porto Fino om zich er te laten zien en te pronken. De havens zijn er vaak vol, waardoor men buitengaats voor anker moet.”

Een gastvrouw geeft een rondleiding op de boot Hana van de Jordaniër. Zij wijst op het houten strandje aan de achtersteven. „,Op grote boten verlies je het contact met de zee. De eigenaar wilde dat niet, vandaar dit verlaagde terras van zes bij zes.”

Via het strandje komt de bezoeker in de fitnessruimte. Een trap omhoog naar een van de vier bruggen leidt naar de salon: houten lambrisering, gedekte tafels met kristal, grote zithoek met leren fauteuils en sofa’s, kunst aan de muur. Zoals op alle superjachten is de keuken „professioneel”. Er zijn drie gastenslaapkamers met alle een eigen badkamer. Onder de voorsteven ligt de master bedroom, voorzien van twee badkamers met marmeren vloeren. Het zijraam van de slaapkamer kan volledig worden weggedraaid, „zodat ook hier het contact met de zee tijdens het ontbijt totaal is”. In de aanpalende werkkamer staat de eigenaar via computer- en satellietverbinding in contact met de hele wereld.

Een superjacht is „niet meer enkel het ultieme statussymbool, maar het is ook een veilige plek met een summum aan privacy”, zei ontwerper Jamie Edminston in de Financial Times. State of the art technieken worden toegepast. De zakenman kan zonder problemen zijn werk midden op de oceaan voortzetten en zijn bedrijf vanaf de golven aansturen.

Op de Hana hoeft hij maar drie trapjes op om op vakantie te gaan en op het zonnedek te ontspannen. Uit het dak zakt als hij wil een gigantische flatscreen-tv omlaag. Op het achterdek borrelt de jacuzzi, en wacht de ingebouwde barbecue.