Philip Freriks leidt 'De Grote Verkiezingsshow'

Philip Freriks leidt 'De Grote Verkiezingsshow'
Philip Freriks leidt 'De Grote Verkiezingsshow'

Theater

De grote verkiezingsshow door het Zuidelijk Toneel. Tournee t/m 20 dec. www.hzt.nl.

„Verspreekt u zich weleens?” vraagt Sigmund Freud aan Philip Freriks in De grote verkiezingsshow. Met zijn suggestieve vraagstelling en voorbarige conclusies over Freriks’ vermeende vadercomplex drijft de Weense psycholoog de nieuwslezer tot grote ergernis. Totdat Freriks zijn zorgvuldig gekoesterde imago als monsieur soigné vergeet en hardgrondig „kut!” roept.

Het optreden van Freud is het hilarische hoogtepunt van dit toneelstuk van Het Zuidelijk Toneel. Toch had het er uitgeknipt moeten worden, evenals de cameo’s van de historische getuigen Adolf Hitler, Aletta Jacobs, Johan Thorbecke en Benito Mussolini (zwijgende rol bij pisbak). Die leiden namelijk enorm af van het onderwerp: de burger als falende democraat.

Het cabaretduo Van Houts en De Ket schreef een politieke satire waarin de Nederlandse burger, belichaamd door de familie Alleman, terecht moet staan voor een Europees hof, wegens het verzaken van de democratische plichten: niet stemmen of willekeurig stemmen. Vader is de boze burger, die van CPN-stemmende hippie is verworden tot drogist en PVV-stemmer, moeder stemt altijd PvdA omdat haar vader dat altijd deed. De kinderen stemmen nooit: de een is te kritisch, de ander is anarchist.

Het rechtbankdrama gaat uit van een prikkelende omkering – doorgaans gispt de burger de politicus, en niet andersom – die niet geheel absurd is in deze tijd waarin the nanny state zijn ijzeren greep op de burger flink verstevigt.

Regisseur Matthijs Rümke zorgt ervoor dat de avond in ieder geval geestig en onderhoudend blijft. Aardigste gimmick is het casten van Philip Freriks als rechter – om de week afgewisseld door collega Harmen Siezen. Freriks blijkt als acteur een aangenaam naturel te hebben, zeer geschikt voor de rol van rechter. Verder zijn George van Houts en Tom de Ket zelf goed op dreef in verschillende dubbelrollen. José Kuipers, als de moeder, zorgt ervoor dat er één rol inzit met wie je kunt meeleven.

Maar Van Houts en De Ket kunnen niet kiezen. Ze willen een serieus discussiestuk over het functioneren van de democratie, maar ze willen ook een onderhoudende avond. Houterige, schoolse scènes worden afgewisseld door hevige familieruzies, waarbij de laatste het uiteraard winnen, al was het alleen maar omdat de acteurs daarmee veel beter overweg kunnen.

Deze strijd tussen het persoonlijke en het politieke, amusement versus inhoud, zegt veel over de huidige Nederlandse democratie. Maar daardoor ga je toch onbevredigd naar huis. Het zou zo mooi zijn als de toeschouwer het onrustige gevoel kreeg zelf terecht te staan, en eens ging nadenken over de eigen verzaking der burgerplicht. Daarvoor is De grote verkiezingsshow te vrijblijvend.

    • Wilfred Takken