Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Cultuur

'Ik wil dat de nummers live bewegen en verbazen'

De hiphopproducer en trompetist Colin ‘Kyteman’ Benders (21) brengt zijn debuutalbum op het podium met een zelf samengesteld orkest. „Ik wil verbaasd worden door mijn eigen muziek.”

Colin ‘Kyteman’ Benders, met trompet middenin zijn orkest: „Bij dit nummer mag het he-le-maal naar de tering gaan.” Foto Andreas Terlaak Hiphop orkest Big Daddy oefent onder leiding van Colin 'Kyteman' Benders (zwart-wit gestreept shirt) in een repetitieruimte in Utrecht. Foto: Andreas Terlaak
Colin ‘Kyteman’ Benders, met trompet middenin zijn orkest: „Bij dit nummer mag het he-le-maal naar de tering gaan.” Foto Andreas Terlaak Hiphop orkest Big Daddy oefent onder leiding van Colin 'Kyteman' Benders (zwart-wit gestreept shirt) in een repetitieruimte in Utrecht. Foto: Andreas Terlaak Terlaak, Andreas

De twee violistes zitten er nog wat onwennig bij. In de repetitieruimte in de Utrechtse wijk Overvecht bespeelt een toetsenist vol overgave afwisselend een vleugel, elektrische Rhodes-piano en gierende Korg-synthesizer, zwelt de met zijn haren zwiepende drummer af en aan terwijl hij soepel schakelt tussen diverse tegendraadse drumpartijen en piept en blaast de kopersectie naar eigen inzicht tonen tussen de afgesproken thema’s. De violistes zitten keurig naast elkaar op hun stoelen en focussen zich geconcentreerd op de bladmuziek op de standaard voor hen. Na afloop van een nummer vraagt de rood aangelopen bandleider Colin ‘Kyteman’ Benders (21) hen meer op de muziek te improviseren. „Bij dat stukje daar wil ik juist horen wat jullie bedenken…”

Kyteman trad de afgelopen jaren op als trompettist bij bands Relax, Voicst en C-Mon & Kypski en werkte ondertussen aan zijn eigen debuutalbum The Hermit Sessions. In de kleine slaapkamer in het appartement dat hij deelde met rappers Pax en Reazun op de tiende etage van een flat aan de Kasaidreef in Overvecht, maakte hij achter zijn pc beats en composities terwijl in de huiskamer rappers uit de buurt improvisatiesessies hielden waarbij ze elkaar met hun teksten afwisselden over de beats die Kyteman produceerde.

In dat kale kamertje, waar een oud matras op de grond lag en een gebroken rietgordijn scheef voor het raam hing, creëerde de jonge producer een indrukwekkend hiphopkunstwerk met invloeden uit klassieke muziek, jazz, reggae, elektro en rock. Het album verschijnt begin volgend jaar maar Kyteman brengt de composities deze week al naar het podium met een door hem samengesteld orkest. „Ik wil dat de nummers live gaan bewegen en verbaasd worden door mijn eigen muziek. Als ik het net zo strak wilde als op de plaat, had ik op het podium ook alleen een computer kunnen aanzetten.”

Kyteman studeerde jazztrompet en klassieke trompet aan het Conservatorium in Den Haag maar brak zijn studie af toen hij het gevoel kreeg dat zijn docenten zijn stijl teveel wilden dwingen. De jamsessies met rappers uit Overvecht waren voor hem een belangrijker bron van inspiratie. „Dat is voor mij de basis van hiphop: muzikaal experimenteren met je familie. Ik hecht niet veel waarde aan hiphop waarin het gaat om een wedstrijdje wie de lompste rapper op de straathoek is. Voor mij gaat het om samen sterk staan met de middelen die je hebt, of je nou stukjes van platen knipt of met een heel orkest aan de gang gaat.”

Tijdens de repetitie springt Kyteman in een laag hangende zwarte broek en op bruinzwarte Nikes uitzinnig op en neer op de muziek terwijl hij met één hand zijn trompet aan de mond houdt en met de andere de muzikanten om hem heen dirigeert. Wanneer het volume moet dalen, maakt hij zich klein op de grond, en daarna kondigt hij met een wilde sprong in de lucht de explosie aan.

Bij de rauw pompende elektronische rock van het nummer U-Town University verontschuldigt de toetsenist zich omdat de Korg-synthesizer bij zijn gierend ontsporende solo steeds ontstemt. „Dat is juist vet die distorted sound”, zegt Kyteman buiten adem, „bij dit nummer mag het he-le-maal naar de tering gaan.”

Bij een langzamer nummer als Sorry, dat Kyteman schreef voor een ex, zijn de muzikanten ingetogener en is de bandleider het hypnotiserende middelpunt met vol emotie geblazen gedempte trompetklanken en alleen de piano als begeleiding. In de loop van het nummer geeft hij de overige muzikanten aan wanneer ze in moeten vallen en deelt hij her en der aanwijzingen uit terwijl hij zijn trompet onverminderd tranen laat huilen. Na afloop knikt hij uitgeput en tevreden. „Zullen we nu weer even wat vrolijks gaan doen?”

De eerste repetities was Kyteman behoorlijk dictatoriaal, zegt hij zelf. Volgens rapper en voormalige huisgenoot Pax (27) is Kyteman in de rest van zijn leven legendarisch chaotisch maar komt zijn discipline in dit project naar boven drijven. „Zijn eigen repetities zijn de enige afspraken waar hij bij op tijd komt. Niet omdat hij een diva is, maar omdat hij voelt waarvoor hij het doet.”

De kracht van Kyteman is volgens Pax zijn muzikale veelzijdigheid. „Hiphop is altijd gebaseerd op verschillende muziekstijlen. De ultieme eclectische hiphop lukt als al die stijlen toch als één geheel klinken. En live speelt hij er nog meer mee, door bijvoorbeeld nog even een wild stukje rock- ‘n’ roll toe te voegen.”

Nu de première van zijn hiphoporkest dichterbij komt, ontspant Kyteman zich meer. Hij geniet zichtbaar van de wijze waarop zijn orkest zijn composities ter plekke vertolkt en aanvult en kijkt uit naar het uiteindelijke resultaat.

„De eerste repetities ging het erom dat iedereen de nummers leerde spelen. Maar daarna wilde ik dat ze op basis van de composities zelf muziek gingen maken. Het liefst sta ik straks tijdens de première niet op het podium maar tussen het publiek, genietend van wat het orkest met mijn muziek doet.”

Kyteman’s hiphoporkest: 26/10 Tivoli/De Helling, Utrecht, tijdens festival No Label op 30 locaties in Utrecht met 200 artiesten, waaronder Typhoon & Rico, Nabyla Maan, Mercan Dede, Sabrina Stark, Turk, Flinke Namen en De Jeugd van Tegenwoordig. Info: www.culturelezondagen.nl. Debuutalbum The Hermit Sessions verschijnt begin volgend jaar.