Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politiek

'Hij had liever McCain gesteund'

Volgens de ex-stafchef van Colin Powell is diens steunbetuiging aan Obama vooral gericht tegen het radicalisme binnen de Republikeinse partij.

„Ik ben verrast en verrukt”, zegt Larry Wilkerson, twee uur nadat zijn voormalige baas, Colin Powell, steun uitsprak voor Barack Obama.

Vanaf eind jaren tachtig volgde Wilkerson bijna elke stap van Powell in het openbare leven. Hij was Powells assistent toen deze stafchef van de krijgsmacht was in de jaren negentig, en hij was stafchef toen generaal Powell minister van Buitenlandse Zaken in het eerste kabinet van George W. Bush (2001-2005) was.

De kameraadschap bekoelde toen Wilkerson, voormalig kolonel in de landmacht, zich de laatste jaren openlijk tegen de regering-Bush keerde. Wilkerson, net als Powell een gematigde Republikein, formuleerde zijn kritiek zo hard dat Powell, de loyale soldaat, weigerde nog met hem te praten.

Maar de vriendschap is hersteld, en gisteren was voor Wilkerson een grote dag. Zelf koos hij maanden terug al de kant van Obama, en hoewel hij wist dat zijn ex-baas met hetzelfde idee speelde had hij niet verwacht dat Powell zo expliciet zou zijn. „Ik weet zeker dat hij liever McCain had gesteund.”

Met McCain heeft Powell nu eenmaal een betere relatie. „Obama en Powell praten wel met elkaar – ik weet dat Obama een paar keer advies heeft gevraagd. Maar met McCain heeft Powell een intiem contact, dat tientallen jaren teruggaat. Dus hij heeft zijn oordeel overduidelijk niet gebaseerd op zijn verwantschap met de kandidaten – dan had hij zeker McCain gekozen.”

Powells voorkeur was daarom zeer teleurstellend voor McCain, beaamt Wilkerson. „Maar Powell kijkt in de eerste plaats naar de belangen van het land – en het land vraagt om Obama. Bovendien voert McCain een campagne die het Powell onmogelijk maakte hem te blijven steunen.”

Want in werkelijkheid, zegt Wilkerson, is Powells actie in de eerste plaats een afwijzing van de belangrijkste keuze die McCain, ondanks zijn imago als onafhankelijke senator, de laatste maanden maakte: zijn omarming van „de radicale vleugel” van de Republikeinen.

„De keuze voor Sarah Palin is het beste voorbeeld. Zij is duidelijk niet in staat eventueel het presidentschap op zich te nemen. McCain koos haar alleen om de Republikeinse achterban in beweging te krijgen – maar totaal ónbegrijpelijk tegen de achtergrond van zijn eigen karakter. Hij is altijd een man geweest van, zoals zijn campagneslogan luidt, Country First. Dit was John McCain First. Een extreem gebrek aan beoordelingsvermogen.”

De wijze waarop McCain vervolgens Palin gebruikte om „de ergste demagogie” tegen Obama in stelling te brengen deed voor Powell de deur dicht.

[Vervolg Powell: pagina 5]

Powell

‘Powell kan Obama helpen in militaire gemeenschap’

[Vervolg van pagina 1] Wilkerson: „Er spelen zóveel belangrijke onderwerpen: de economie is in crisis, we zijn verwikkeld in twee oorlogen. En waar begint McCain over? Over Bill Ayers! [Ayers pleegde aanslagen in de jaren zestig; Obama werkte in de jaren negentig met hem samen, red.] En andere mensen in de partij willen alléén maar praten over Obama’s tweede naam [Hussein, red.]. Een bepaalde groep Republikeinen kan geen genoeg krijgen van die tactieken. Dat weten we. Maar wij dachten altijd dat McCain daar niets mee te maken wilde hebben.”

De Republikeinse geest waar Powell zich toe aangetrokken voelt, bleek gisteren volgens Wilkerson in een korte fase in het interview. „Ik was echt heel trots op mijn oude baas toen hij zei: en trouwens, al wás Obama moslim geweest, of een Amerikaan van Arabische afkomst – wat dan nog? Zijn die mensen niet net zo goed gerechtigd president van dit land te worden? Was dat niet waar het in dit land allemaal om begonnen is?”

Gematigde Republikeinen als hij en Powell vinden hun belangrijkste principes nu terug in Obama. „De waarden die hij uitdraagt – zoek naar eenheid, accepteer het compromis, tolereer afwijkende ideeën – zijn karakteristiek voor de partij waar ik, in navolging van mijn vader, lid van ben geworden. De partij waarin ik thuishoor. De partij van Lincoln.”

Er komt bij dat Obama’s persoonlijkheid ver boven dat van McCain uitsteekt, zegt Wilkerson. „Hij heeft een haarscherp beoordelingsvermogen en beschikt over de onverstoorbaarheid die bij de baan past. Hij wordt niet boos, hij laat zich niet drijven door passie, en hij is geen radicaal – de meeste radicalen vind je tegenwoordig bij de Republikeinen.”

Wilkerson vermoedt dat Powells actie Obama vooral zal helpen in militaire gemeenschappen, waar de voormalige stafchef van de krijgsmacht nog altijd een grote reputatie heeft. In swing states als Colorado en Florida, maar ook in een traditionele Republikeinse staat als North Carolina, zal Powells keuze bovengemiddeld impact hebben, verwacht hij.

„Ik denk dat Powells keuze vooral mensen in de hogere rangen van de krijgsmacht tot nadenken stemt. De lagere rangen steunen Obama al, denk ik. Maar ook het algemene publiek zal zich na deze steunbetuiging gerustgesteld voelen. Als ook generaal Powell hem vertrouwt wordt het wel héél moeilijk te geloven dat Obama de radicaal is die zijn tegenstanders van hem proberen te maken.”