Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

Cultuur

Geld voor stiefmoeder die zorgtaken overneemt

Een verzekeraar weigert geld voor huishoudelijke hulp aan een weduwnaar.

Dat mag niet, al heeft zijn nieuwe vrouw de zorg voor de jonge kinderen overgenomen.

De Zaak:

In een gezin met twee jonge kinderen overlijdt de (werkende) moeder bij een verkeersongeval door de schuld van een ander. Anderhalf jaar na de dood van de moeder hertrouwt de vader. De stiefmoeder heeft geen baan en neemt de zorg voor het gezin over. Het gezin maakt geen kosten voor extra (huishoudelijke) hulp. De verzekeringsmaatschappij van de schuldige aan het ongeluk, Achmea, ontkent dus dat er schade is geleden. De kinderen spannen een proces aan.

Wat is het conflict?

Mag de aansprakelijkheid van de automobilist worden weggestreept tegen het feit dat een stiefmoeder de zorg van het gezin overnam? De wet zegt dat wie een ander doodrijdt aansprakelijk is voor vergoeding van schade. In een gezin komen de kosten voor extra huishoudelijke hulp daarvoor in aanmerking. De rechtstrijd gaat over de vraag of die kosten ook werkelijk gemaakt moeten zijn. Mogen ‘abstracte kosten’ ook afgerekend worden? En wat is ‘normaal en gebruikelijk’ in een gezin als het om zorg gaat?

Hoe verliep de procedure?

Het verkeersongeval was in 1993. De kinderen die toen 7 en 4 jaar oud waren, zijn nu 22 en 19. De rechtbank Haarlem gaf in 2004 de kinderen gelijk en wees het gezin bijna 94.000 euro toe. Het Gerechtshof Amsterdam haalde daar in 2006 een streep door.

Waarom was het Hof vóór de verzekeraar?

Het Hof vond dat een vervangende huishoudelijke hulp alleen moet worden vergoed als er „binnen de normale gang van zaken” niet in kan worden voorzien. Een stiefmoeder in het gezin acht het Hof een ‘gebruikelijke wijze’ om in huishoudelijke taken te voorzien. Dat de stiefmoeder nu de verzekeraar een uitgave bespaart, telt niet omdat ook voordat de vader hertrouwde er geen externe hulp was ingehuurd.

Er was dus geen concrete schade. In een gezin is er bovendien een onderlinge zorgplicht die ‘normaal’ is. En dat mag doorwerken in de relatie met een verzekeraar.

De Hoge Raad bleek het deze zomer niet eens met het Hof? Waarom niet?

De Hoge Raad vindt het ‘onredelijk’ om de onderhoudslast van andermans jonge kinderen op een nieuwe partner te leggen, in plaats van op de degene die aansprakelijk was voor de dood van de vorige partner. Dat het gezin geen extra uitgaven deed, doet er niet toe. Meestal schieten familie, vrienden en bekenden immers toe met kosteloze hulp.

Belangrijk is dat na een ongeval niet met een verzekeraar hoeft te worden gebakkeleid of de schade nu abstract of concreet is.

Meteen na een ongeval moet de behoefte van de kinderen ‘tot aan hun meerderjarigheid’ kunnen worden vastgesteld zonder rekening te houden met de vraag of een ouder hertrouwt. Of met de vraag wanneer de kosteloze burenhulp stopt.

Folkert Jensma