Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Denksport

Anand kiest voor fluwelen aanpak

In Bonn strijden Kramnik en Anand in een tweekamp om de wereldtitel schaken. Anand gaat na vier partijen aan de leiding: 2,5-1,5. De nuchtere Kramnik ziet geen reden tot paniek.

Anand-Kramnik, WK Bonn, vierde partij 1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 Anand herhaalt niet de veel scherpere variant 3. Pc3 Lb4 4. f3 uit de tweede matchpartij. 3...d5 4. Pc3 Le7 5. Lf4 0-0 6. e3 Pbd7 Dat het ook hier wild toe kan gaan, als beide spelers het willen tenminste, lieten ze zien in Anand-Kramnik, Leon 2002, waar het zo verder ging: 6...c5 7. dxc5 Lxc5 8. a3 Pc6 9. Dc2 Da5 10. 0-0-0 Le7 11. g4 waarna een spannende race tussen twee koningsaanvallen ontstond. Ook toen werd het overigens remise. 7. a3 c5 8. cxd5 Pxd5 9. Pxd5 exd5 10. dxc5 Pxc5 11. Le5 Lf5 12. Le2 Lf6 13. Lxf6 Dxf6 14. Pd4 Pe6 15. Pxf5 Dxf5 16. 0-0 Veel leven zit er niet in de stelling, maar door zwarts geïsoleerde d-pion kan wit hopen op een minimaal voordeeltje. 16...Tfd8 17. Lg4 De5 18. Db3 Pc5 19. Db5 b6 20. Tfd1 Td6 21. Td4 Iets nauwkeuriger was 21. Tac1, maar veel zou het niet uitmaken. 21...a6 22. Db4 h5 23. Lh3 Tad8 24. g3 g5 Dat ziet er agressief uit, maar Kramnik zag het vooral als een verdedigingsactie. Hij wil wits loper verdrijven en dan na Pe6 zijn d-pion ruilen. 25. Tad1 g4 26. Lg2 Pe6 27. T4d3 d4 28. exd4 Nu zou zwart met 28...Pxd4 nog een beetje spel kunnen houden. 28...Txd4 Maar hij ziet er niets in en wikkelt af naar een morsdode stelling. 29.Txd4 Txd4 Remise. Een mogelijk slot zou zijn 30. Txd4 Pxd4 31. Dxb6 De1+ 32. Lf1 Pf3+ 33. Kg2 De4 en zwart geeft eeuwig schaak.
Anand-Kramnik, WK Bonn, vierde partij 1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 Anand herhaalt niet de veel scherpere variant 3. Pc3 Lb4 4. f3 uit de tweede matchpartij. 3...d5 4. Pc3 Le7 5. Lf4 0-0 6. e3 Pbd7 Dat het ook hier wild toe kan gaan, als beide spelers het willen tenminste, lieten ze zien in Anand-Kramnik, Leon 2002, waar het zo verder ging: 6...c5 7. dxc5 Lxc5 8. a3 Pc6 9. Dc2 Da5 10. 0-0-0 Le7 11. g4 waarna een spannende race tussen twee koningsaanvallen ontstond. Ook toen werd het overigens remise. 7. a3 c5 8. cxd5 Pxd5 9. Pxd5 exd5 10. dxc5 Pxc5 11. Le5 Lf5 12. Le2 Lf6 13. Lxf6 Dxf6 14. Pd4 Pe6 15. Pxf5 Dxf5 16. 0-0 Veel leven zit er niet in de stelling, maar door zwarts geïsoleerde d-pion kan wit hopen op een minimaal voordeeltje. 16...Tfd8 17. Lg4 De5 18. Db3 Pc5 19. Db5 b6 20. Tfd1 Td6 21. Td4 Iets nauwkeuriger was 21. Tac1, maar veel zou het niet uitmaken. 21...a6 22. Db4 h5 23. Lh3 Tad8 24. g3 g5 Dat ziet er agressief uit, maar Kramnik zag het vooral als een verdedigingsactie. Hij wil wits loper verdrijven en dan na Pe6 zijn d-pion ruilen. 25. Tad1 g4 26. Lg2 Pe6 27. T4d3 d4 28. exd4 Nu zou zwart met 28...Pxd4 nog een beetje spel kunnen houden. 28...Txd4 Maar hij ziet er niets in en wikkelt af naar een morsdode stelling. 29.Txd4 Txd4 Remise. Een mogelijk slot zou zijn 30. Txd4 Pxd4 31. Dxb6 De1+ 32. Lf1 Pf3+ 33. Kg2 De4 en zwart geeft eeuwig schaak. NRC Handelsblad

In de theaterzaal van de Bundeskunsthalle in Bonn waren zaterdag een paar extra rijen stoelen bij gezet, niet alleen omdat een dag eerder, toen Vishy Anand en Vladimir Kramnik hun derde WK-partij speelden, sommige toeschouwers moesten staan, maar ook omdat die derde partij zo mooi en spannend was geweest dat er zaterdag veel bezoekers werden verwacht.

Als het volk inderdaad in groten getale kwam opdagen, werd het teleurgesteld. Het zag een saaie partij die na 29 kalme zetten remise werd. De stand in de tweekamp is nu 2,5-1,5 voor Anand.

Het was alsof beide schakers zaterdag al vanaf het begin tevreden waren met remise. Wat Kramnik betreft lag dat voor de hand. Hij had zwart en hij is er de man niet naar om na een nederlaag meteen te proberen het weer goed te maken door ijzer met handen te breken.

De gevaren van zo’n revanchistische aanpak zijn eens aardig verwoord door de Oekraïense grootmeester Eduard Goefeld: „Na een nederlaag vecht ik in de volgende partij als een leeuw, na de tweede nederlaag gooi ik er nog een schepje bovenop en na de derde nederlaag ben ik een wrak.”

Kramnik is te nuchter voor de suïcidale methode-Goefeld. Hij hield zich aan een oud en verstandig recept dat zegt dat je na een nederlaag eerst een remise moet spelen om het geestelijk evenwicht te hervinden.

Voor Anand had een ander devies kunnen gelden: de straatvechterswijsheid dat je een tegenstander moet trappen als hij op de grond ligt. Als Anand zaterdag had gewonnen, was de match vrijwel beslist geweest. Hij koos echter voor een aanpak met de fluwelen handschoen, waar hij zelf niet veel van verwachtte.

„Er is nu eenmaal niet veel te halen in deze openingsvariant”, zei Anand op de persconferentie na afloop van de partij, wat de voor de hand liggende vraag opriep waarom hij met wit dan die variant gekozen had. Anand maakte zich er met een grapje vanaf.

Kramnik maakte de interessante opmerking dat het tegenwoordig door de computers veel makkelijker voor zwart-spelers is om gelijkspel te bereiken in de opening, dan voor wit-spelers om voordeel te krijgen. „Die trend zal ik in de volgende partij proberen te doorbreken”, zei hij glimlachend.

De Rus heeft nog acht partijen om zijn achterstand in te halen. Niet erg veel, als je bedenkt dat ze in het verleden maar zelden van elkaar wonnen. Kramnik bleef er kalm onder: „Ik heb die situatie vaker meegemaakt in mijn tweekampen. Ik zie geen reden tot paniek.”

Anand-Kramnik, WK Bonn, vierde partij

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 Anand herhaalt niet de veel scherpere variant 3. Pc3 Lb4 4. f3 uit de tweede matchpartij. 3...d5 4. Pc3 Le7 5. Lf4 0-0 6. e3 Pbd7 Dat het ook hier wild toe kan gaan, als beide spelers het willen tenminste, lieten ze zien in Anand-Kramnik, Leon 2002, waar het zo verder ging: 6...c5 7. dxc5 Lxc5 8. a3 Pc6 9. Dc2 Da5 10. 0-0-0 Le7 11. g4 waarna een spannende race tussen twee koningsaanvallen ontstond. Ook toen werd het overigens remise. 7. a3 c5 8. cxd5 Pxd5 9. Pxd5 exd5 10. dxc5 Pxc5 11. Le5 Lf5 12. Le2 Lf6 13. Lxf6 Dxf6 14. Pd4 Pe6 15. Pxf5 Dxf5 16. 0-0 Veel leven zit er niet in de stelling, maar door zwarts geïsoleerde d-pion kan wit hopen op een minimaal voordeeltje. 16...Tfd8 17. Lg4 De5 18. Db3 Pc5 19. Db5 b6 20. Tfd1 Td6 21. Td4 Iets nauwkeuriger was 21. Tac1, maar veel zou het niet uitmaken. 21...a6 22. Db4 h5 23. Lh3 Tad8 24. g3 g5 Dat ziet er agressief uit, maar Kramnik zag het vooral als een verdedigingsactie. Hij wil wits loper verdrijven en dan na Pe6 zijn d-pion ruilen. 25. Tad1 g4 26. Lg2 Pe6 27. T4d3 d4 28. exd4

Nu zou zwart met 28...Pxd4 nog een beetje spel kunnen houden. 28...Txd4 Maar hij ziet er niets in en wikkelt af naar een morsdode stelling. 29.Txd4 Txd4 Remise. Een mogelijk slot zou zijn 30. Txd4 Pxd4 31. Dxb6 De1+ 32. Lf1 Pf3+ 33. Kg2 De4 en zwart geeft eeuwig schaak.