Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Media

Alles van waarde is, eh, kwetsbaar

Cellist Pieter Wispelwey zocht naar een citaat van Lucebert. De anderen die aan de tafel zaten van Kunststof tv (NPS) hadden het ook niet direct paraat. „Alles van waarde is, eh...”. De in Peru geboren filmmaakster Heddy Honigmann is nooit echt in de Nederlandse taal komen wonen, zangeres Frédérique Spigt kon er evenmin direct opkomen en presentator Joost Karhof is van alle markten thuis, maar niet bij uitstek op die van kunst en literatuur.

Kwetsbaar? Het juiste antwoord werd vanuit het publiek gesouffleerd; dat alles van waarde weerloos is lijkt wel de juiste conclusie als je de nieuwe kunstprogramma’s van de publieke omroep beziet.

Kunststof tv is de opvolger van het vrij plotseling geschrapte zondagmiddagmagazine De kunst, waarin presentator Hans Goedkoop langzaam beter werd. Wat hij aan ervaring in het leiden van een praatprogramma miste, werd gecompenseerd door betrokkenheid en enthousiasme. Karhof wordt voor van alles ingezet en komt meestal goed weg met zijn joyeuze en losse toon. Maar je voelt aan alles dat de onderwerpen van zo’n cultureel actualiteitenprogramma ver van zijn bed staan. Met zulke geëngageerde en op een bepaalde manier inderdaad weerloze gasten als hij gisteren ontving wordt zijn lichtheid ondraaglijk, of minstens schrijnend.

Helemaal aan het einde verzuchtte Honigmann nog dat je zonder schoonheid niet kunt leven. Nou, dat leek Karhof wel een mooie afsluiting, en volgende week ontvangen we weer drie nieuwe gasten in het programma. Er is een film behandeld, een nieuwe cd of een boek, maar het gaat helemaal nergens over, al is het wel braaf infotainment volgens de regels van de Hilversumse professionaliteit.

Met het radioprogramma Kunststof, dat zich al jaren onderscheidt door zijn gedegen research en originele benadering heeft Kunststof tv alleen de titel gemeen. Datzelfde geldt voor Opium (AVRO), eveneens een spin-off van de radio. Woensdag maakte Cornald Maas daarin zijn debuut als talkshowgastheer. Maas kan wel uit de voeten met kunst en cultuur en begon met een niet onaardig gesprekje met cabaretière Brigitte Kaandorp, die mocht uitleggen dat ze ze naar haar gevoel tot een verloren generatie behoort. Daarmee was de koek echter snel op. De rest van het programma beperkte zich tot het opsommen van culturele noviteiten. Een raadselachtige reportage over Tan Duns opera Marco Polo, geregisseerd door Pierre Audi, slaagde erin om helemaal niets te vertellen. Je zag Tania Kross repeteren, je hoorde een klein stukje zingen, maar verder ontbrak elke duiding, uitleg of zelfs maar een snipper toelichting door betrokkenen.

Volgende gast was Vrouwkje Tuinman. Die heeft een boek geschreven, Buurvrouw, over de straat waarin ze woont. Het schijnt een erge straat te zijn. Het boek werd omhooggehouden, maar ik weet nog steeds niet goed wat er erg is aan die straat, laat staan of het boek proza, poëzie, essays of columns bevat.

Het dieptepunt vormde een optreden van Sarah Meuleman, chef kunst van Vrij Nederland, die mocht melden dat er een toneelstuk (De Grote Verkiezingsshow) en een film (Vox populi) uitkomen, die allebei over politiek gaan. Punt. Dat hangt een beetje in de lucht, nu met de Amerikaanse presidentsverkiezingen in aantocht. Waarop de expert een stukje liet zien van de Yes We Can-clip uit de Obama-campagne, alsof we die al niet zeven maanden lang avond aan avond voorbij hebben zien trekken. Nou, tot volgende week dan maar weer.

De TROS had ooit een actueel magazine dat luisterde naar de veelbetekenende naam Kunst omdat het moet. Dat uitgangspunt is per definitie verkeerd. Als kunst moet, dan kun je het beter laten.

Het beste kunstprogramma van dit moment is De wereld draait door. Daar kregen afgelopen week onder meer violiste Lisa Jacobs, schrijver Harry Mulisch en Wolkers’ biograaf Onno Blom de gelegenheid om iets van belang te melden, gesandwicht tussen allerlei andere gasten. Het kan dus wél in ultrakort bestek, op voorwaarde dat redactie en presentator weten waar het om gaat en dus het publiek serieus wordt genomen.