Uitzinnigheid als doel

De Britse band Kaiser Chiefs wil met zijn nieuwe plaat ook de disco veroveren. „We willen ons publiek niet verwarren door intellectueel te doen”, zegt zanger Ricky Wilson.

Zanger Ricky Wilson van de Britse Kaiser Chiefs springend op het podium. Foto AFP Lead singer Ricky Wilson and members of British band "Kaiser Chiefs"' perform on stage during the 6th edition of the Rock en Seine music festival, on August 28, 2008 in Saint-Cloud, near Paris. AFP PHOTO GUILLAUME BAPTISTE
Zanger Ricky Wilson van de Britse Kaiser Chiefs springend op het podium. Foto AFP Lead singer Ricky Wilson and members of British band "Kaiser Chiefs"' perform on stage during the 6th edition of the Rock en Seine music festival, on August 28, 2008 in Saint-Cloud, near Paris. AFP PHOTO GUILLAUME BAPTISTE AFP

Van alle Britse bands is er geen zo Brits als Kaiser Chiefs. Kaiser Chiefs, uit Leeds, vertegenwoordigen de gewone Engelsman. Hun muziek is bijdehand, zonder pretenties en heeft haar wortels in de springerige new wave van eind jaren zeventig; hun houding is noest en anti-elitair.

De debuut-cd Employment (2005) met daarop meezingliedjes als Everyday I Love You Less And Less en Oh My God, sprak iedereen aan die wel eens een pub of voetbalstadion bezoekt. Bovendien bleek de zanger een meester in het ophitsen van het publiek. Tijdens optredens springt Ricky Wilson met twee voeten tegelijk over het podium, terwijl hij een tamboerijn boven zijn hoofd schudt en kijkt alsof hij straks iedereen in de zaal persoonlijk komt uitleggen dat de muziek van Kaiser Chiefs bedoeld is om woest bij te dansen.

Bij een optreden van Kaiser Chiefs in Paradiso, Amsterdam, liet hij zich over de handen van het publiek van het podium naar de bar vervoeren, waar hij een glas bier dronk en vervolgens op dezelfde manier terug reisde. Voor Kaiser Chiefs is uitzinnigheid het doel. Niet om zichzelf er in te verliezen, zoals sommige collega’s wel doen, maar door uitzinnigheid voor anderen mogelijk te maken. Op deze manier veroverden ze binnen vier jaar hun vaderland, waarbij andere veelbelovende nieuwkomers, als Keane of Arctic Monkeys, voorbij werden gestreefd.

En toch is niet alles wat het lijkt. Al weten hun liedjes de gewone man in het hart te raken, Wilson en medesongschrijver Nick Hodgson hebben allebei een achtergrond als student; Hodgson als geograaf en Wilson als student en docent aan de kunstacademie van Leeds. Anders dan bijvoorbeeld bij Franz Ferdinand waar het kunstacademieverleden van de bandleden een rol speelt in de stijl en in de muziek, heeft Kaiser Chiefs het imago van ‘working class hero’.

Vandaag zit Ricky Wilson (30) in een Amsterdams café. Op dezelfde plek gaf hij al eerder interviews: in 2005, vlak voor het uitkomen van hun debuut-cd. Het was Koninginnedag en de binnenstad was één grote houseparty. In die tijd deed de band alles voor het eerst: naar het buitenland gaan, fotosessies, interviews.

Nu, drieënhalf jaar later,

zijn interviews een dagtaak geworden: Wilson heeft al een halve week non-stop gepraat over zijn nieuwe, derde cd, Off With Their Heads. Wilson is veranderd: behalve enthousiast praat hij soms ook bedrukt. Hij is bang voor interviews, zegt hij, omdat sommige uitspraken hem jarenlang achtervolgen. Balorige opmerkingen als dat hij voor iedere oksel een andere deodorant gebruikt, worden hem door de media steeds opnieuw voorgelegd.

Ook fotosessies vallen hem zwaar. „De eerste jaren was het leuk”, zegt hij. „Ik gooide een appel in de lucht of wapperde met mijn handen en het was grappig. Maar wat kan ik nu nog in de lucht gooien? Ik voel me als een meisje. Meisjes vinden het ook altijd vervelend om op de foto te moeten.” Wilson kijkt als een geslagen hond. „Ik wou dat ik knap was, dat maakte het vast makkelijker.”

Verderop in het café zit drummer Nick Hodgson achter zijn laptop. Hodgson en Wilson schrijven de liedjes samen, vertelt hij: Hodgson de refreinen, Wilson de coupletten. „Nick bedenkt een groots en meeslepend refrein, en dan is het wat hem betreft klaar. Ik ben de bezemwagen, ik breng het geheel aan kant.”

De cd Off With Their Heads ontstond afgelopen voorjaar per ongeluk, zegt Wilson. In 2008 zou de band vrij hebben en pas in 2009 aan nieuwe liedjes beginnen. Maar in april was het mooi weer in Londen, de muzikanten ontmoetten elkaar dagelijks in de studio, vrienden als Lily Allen en de rapper Sway kwamen langs en producer Mark Ronson – bekend van zijn producties voor Amy Winehouse en Adele – legde alles vast. „En plotseling waren er genoeg liedjes voor een cd.”

Off With Their Heads heeft weer de bravoure die op de vorige cd, het topzware Yours Truly Angry Mob (2007), was verdwenen. In de vernuftige pubsongs zit genoeg ‘na na na’, ‘uh uh uh’ en ‘da dee da’ om makkelijk meegezongen te worden, en melodieën van liedjes als Spanish Metal en Always Happen Like That klinken niet uitsluitend jolig.

Off With Their Heads lonkt

naar de dansvloer. Wilson hoorde vorig jaar in een disco op Ibiza hoe dj/producer Mark Ronson een van hun liedjes remixte. Hij bedacht dat na de uitverkochte concertzalen en de hitparade de discotheek nog een braakliggend terrein was; ook die moest veroverd. Toch zijn in de nummers op Off With Their Heads geen elektronische beats of andere disco-effecten gebruikt. „We richten ons niet op echte nachtclubs, maar op ‘indie-disco’s’, waar gedanst wordt op muziek van gitaarbands. Daarom hebben we ons juist geconcentreerd op de drums. Nicks werk werd de ruggegraat van de liedjes.”

Mark Ronson, in zijn producties voor Amy Winehouse en Lily Allen vooral bekend om de ontspannen ritmes en brommende blazers, gaf de liedjes van Kaiser Chiefs een gemeen randje. Never Miss A Beat bijvoorbeeld, de eerste single, heeft een opruiend gitaarriff, en een door meerdere mannenstemmen gezongen refrein dat de sfeer van een menigte voetbalfans in gedachten brengt: met een stemming die ieder moment kan omslaan van euforie in bloeddorst – en weer terug.

De liedjes ontstonden spontaan, er was niets voorbereid, zegt Wilson. In de studio bedachten de muzikanten de melodieën, terwijl hij voor de vuist weg stond te zingen. „Ik zong brokstukken van zinnen, bedoeld om de anderen op te jutten. Dat was bijvoorbeeld ‘dibba dibb dida dibbdib’, met soms iets zinnigs tussendoor. Na zo’n sessie luisterden we naar de opnamen en schreven alles op wat ik had gezegd. Als je al die verstaanbare stukjes achter elkaar zette, bleek er toch een samenhang te zijn.

„Half The Truth ontstond uit een paar losse zinnen: ‘Glasses on the table/ One, two, three/ Only you and me’. Dat bleek dus te gaan over relaties, over paranoia en mensen die elkaar in de gaten houden: ‘Drie glazen, jij en ik samen’... Maar van wie is dat derde glas? Wilson kijkt betrapt, wellicht omdat de inhoud van het nummer wranger is dan de luchtige melodie deed vermoeden.

Wilson vertelt over het ontstaan van de liedjes, over woorden die er in móesten, omdat ze zo fijn zijn om uit te spreken, zoals ‘municipal’ en ‘madrigal’. Ze kwamen uit een boek dat toevallig in de studio lag en waar Wilson improviserend zinnen uit gebruikte. Maar dan, alsof hij zich plotseling zijn achterban herinnert, zegt hij afkeurend: „We willen ons publiek niet verwarren door intellectueel te doen. We halen niet alles uit boeken, we zingen vooral over herkenbare situaties.”

Daarom figureren in de liedjes van Kaiser Chiefs veel televisies (als ‘Television is on the blink/ there’s nothing on it’ in Never Miss A Beat). „Iedereen heeft een tv, dat is herkenbaar.” Maar die tv’s hebben voor Wilson ook een persoonlijke betekenis. „Televisie betekent troost. Tv kijken wil zeggen dat ik niets voor Kaiser Chiefs hoef te doen. Het zijn de zeldzame momenten dat ik mijn hoofd kan uitschakelen.”

‘Off With Their Heads’ van de Kaiser Chiefs verschijnt vandaag.