'Geen gevaar voor spaarders'

Nederland en België verzekeren spaarders bij Fortis en ABN Amro dat ze zich geen zorgen hoeven te maken. Maar de Belgen houden wel rekening met een faillissement van Fortis.

BRUSSEL/DEN HAAG, 27 sept. - De financiële storm die deze week rond de 35 procent van de waarde van het Belgisch-Nederlandse Fortis wegspoelde, heeft nu ook de Wetstraat, het centrum van de Belgische politiek, bereikt.

Gisteren riepen premier Yves Leterme en minister van Financiën Didier Reynders de markt op tot „sereniteit” en „verantwoordelijkheidszin”. Zij onderstreepten dat hun regering er garant voor staat dat geen enkele spaarder of belegger geld zal verliezen. De staat zal ingrijpen als de dekking van het Beschermingsfonds voor deposito’s en financiële instrumenten niet volstaat. „Geen enkele klant van een Belgische bank zal in de kou staan”, zei Leterme.

De démarche staat in schril contrast met de signalen uit Den Haag. Minister Wouter Bos (Financiën, PvdA) verklaarde kort na de koersval van Fortis „zeer terughoudend” te zijn met ingrepen in het particuliere bedrijfsleven. Niet zo bij zijn Belgische collega’s. „Sinds 1935 zijn er in dit land geen problemen meer geweest met de spaarders van een bank”, zei minister Reynders in de perszaal van het Brusselse Résidence Palace. „Zover laten we het niet komen”. De Franstalige liberaal gaf daarmee te kennen dat Brussel wel degelijk rekening houdt met het omvallen van de bank.

In de Nederlandse politiek lag de klemtoon anders. Op de vraag of het concern gesplitst zal worden en de staat het Nederlandse verzekeringsdeel (het voormalige Amev) overneemt zei Bos: „Er is van alles mogelijk, maar de eigenaren van Fortis, het bestuur van Fortis en de toezichthouder zijn verantwoordelijk.” Een verzoek van de aandeelhouders had hij nog niet ontvangen.

„Sowieso past de Nederlandse staat grote terughoudendheid met het zich bemoeien met private commerciële bedrijven”, zei Bos, tenzij de stabiliteit van het hele financiële systeem in gevaar komt. „En ook dan denk ik”, zo stelde de minister, „dat als er al sprake zou zijn van betrokkenheid van de Nederlandse overheid, zich dat niet een twee drie leent voor publieke betrokkenheid”.

In tegenstelling tot Nederland is het de eerste keer dat toppolitici in België zich zo nadrukkelijk uitspreken over het Fortis-dossier. De Belgen hebben bij de bank-verzekeraar zo’n 40 miljard euro op de rekening staan. Het concern daalde in één jaar tijd met 72 procent in waarde.

Gisteren lieten de Belgen hun afwachtende houding varen. In kringen van de centrale bank wordt ontkend dat die koerswijziging erop duidt dat er een ‘reddingsplan’ in de maak is. „Ingrijpen kan niet zolang Fortis geen vragende partij is”, zegt een topfunctionaris van de Nationale Bank. „Als de crisis Fortis boven het hoofd groeit, dan wel.”

Dit is weer het subtiele verschil met Nederland. Op de situatie rondom ABN Amro, dat door een consortium met Fortis en twee Europese banken is overgenomen, kan Nederland wél nog invloed uitoefenen. Bos had bij de afgifte van de ‘Verklaring van geen bezwaar’ voor de overname bedongen, dat de staat bij elke ingrijpende stap een vinger in de pap houdt. „Enkele van die stappen zijn gezet, maar er is nog een aantal te zetten”, zei Bos. Bij elk van die fases zullen de Nederlandse toezichthouder (De Nederlandsche Bank) en de minister beoordelen of opnieuw een verklaring van geen bezwaar kan worden gegeven. Bij de afweging speelt de gezondheid van ABN Amro zeker een rol, aldus Bos.

Overigens hoeven ook de Nederlandse spaarders zich geen zorgen te maken. Tijdens de fusiebesprekingen van ABN Amro had Bos al gezegd dat spaarders geen enkel gevaar lopen. Of hij die garantie nu ook weer kon geven? „Bij deze”, zei de minister. Crisis of niet, zowel boven als onder de Moerdijk denken politici in eerste instantie aan hun kiezers als het op Fortis aankomt.