Geen fouten, maar ook geen winnaar

Naar het eerste debat tussen de presidentskandidaten in de VS was lang uitgekeken. McCain wilde uitstel van de confrontatie, maar maakte de indruk meer op zijn gemak te zijn dan Obama.

De Republikeinse presidentskandidaat John McCain (links) en zijn Democratische opponent Barack Obama kruisen voor het eerst de degens op de televisie. Foto Reuters U.S. Republican presidential candidate John McCain (L) and U.S. Democratic presidential candidate Barack Obama (R) take part in the first U.S. presidential debate at the University of Mississippi in Oxford, Mississippi, September 26, 2008. REUTERS/Jim Bourg/Pool (UNITED STATES) US PRESIDENTIAL ELECTION CAMPAIGN 2008 (USA)
De Republikeinse presidentskandidaat John McCain (links) en zijn Democratische opponent Barack Obama kruisen voor het eerst de degens op de televisie. Foto Reuters U.S. Republican presidential candidate John McCain (L) and U.S. Democratic presidential candidate Barack Obama (R) take part in the first U.S. presidential debate at the University of Mississippi in Oxford, Mississippi, September 26, 2008. REUTERS/Jim Bourg/Pool (UNITED STATES) US PRESIDENTIAL ELECTION CAMPAIGN 2008 (USA) REUTERS

Na een dag van zinderende politieke spanning hebben de presidentskandidaten John McCain en Barack Obama vannacht hun eerste televisiedebat gehouden.

Formeel ging het debat in Oxford, Mississippi, over internationale relaties – maar de kandidaten spendeerden bijna de helft van hun tijd aan de crisis in de financiële sector. De soms mokkende Obama maakte een nerveuzere indruk dan McCain, die vaak alerter was en zich beter in zijn element leek te voelen.

In eerste reacties wezen commentatoren erop dat geen van de kandidaten grote fouten maakte of het debat met één superieure oneliner naar zijn hand zette.

Obama weet de crisis aan de Republikeinse filosofie van deregulering zoals president Bush en McCain die de laatste jaren steunden. Hij claimde in het recente verleden enkele malen te hebben gewaarschuwd voor de problemen. McCain zei dat er een cultuur in de maatschappij is gegroeid waarin mensen niet meer aansprakelijk zijn voor hun fouten. „Hebzucht wordt beloond. Excessen worden beloond.”

De Republikein benadrukte ook dat de federale regering haar uitgaven op orde moet brengen. Volgens hem heeft de regering-Bush de grootste impuls aan de federale uitgaven gegeven sinds president Johnson in de jaren zestig. Obama verweet zijn opponent dat hij de belastingen voor de hoogste inkomens verder wil verlagen. „U wiltde fiscale politiek van de laatste acht jaar continueren”’, zei hij.

Pas gisterochtend werd duidelijk dat het debat in Mississippi door zou gaan, na een week vol onverwachte wendingen inzake het noodfonds waarmee de regering-Bush de financiële sector overeind wil houden. McCain besloot op een laat moment alsnog mee te doen, hoewel hij zijn deelname eerder in de week afhankelijk stelde van een politiek akkoord over dat noodfonds. Zo’n akkoord werd gisteren niet bereikt.

Sinds de kredietcrisis vanaf begin vorige week leidde tot de ontmanteling van de grootste investeringsbanken op Wall Street en de nationalisatie van Amerika’s grootste verzekeraar, verkeert de campagne van McCain in zwaar weer. Op het moment dat de crisis vorige week escaleerde, had McCain gemiddeld een voorsprong van vier procentpunt in de peilingen. Voor de aanvang van het debat vannacht stond hij gemiddeld vier procentpunt achter.

Maar McCain leek zich in het debat sterk te herstellen, terwijl Obama vaak niet in staat was de lange woordenstroom van zijn opponent te doorbreken. Obama had een sterk moment toen hij McCains geloofwaardigheid in twijfel trok over zijn plan te bezuinigen op de uitgaven van de federale overheid. „Jij hebt 90 procent van de tijd met Bush gestemd. Ook met zijn begrotingen.”

Obama probeerde de economie ook te injecteren in het gedeelte van het debat over Irak. Hij wees erop dat de impopulaire militaire operatie in Irak 10 miljard per maand kost. De Republikein verweet Obama dat hij niet wil erkennen dat de zending van extra troepen naar Irak begin 2007, de zogenoemde Surge, in militair opzicht een groot succes is geweest. Obama riposteerde dat McCain „voortdurend suggereert dat de oorlog in 2007 is begonnen”, om vervolgens te benadrukken dat hij wel al in 2002 uiteenzette dat de oorlog in Irak een onverstandige operatie was. „U zei dat de oorlog snel en gemakkelijk zou zijn. U had ongelijk. U zei dat we zouden worden begroet als bevrijders. U had ongelijk. U zei dat er geen spanningen tussen sunnieten en shi’ieten bestonden. U had ongelijk”, aldus Obama in een van zijn betere uithalen. McCain benadrukte in dit deel van het debat de onervarenheid van Obama door er steeds op terug te komen dat hij internationale vraagstukken „niet begrijpt”.

Het debat was het eerste van drie debatten in de komende weken. Daarnaast treffen de vicepresidentskandidaten, Joe Biden en Sarah Palin, elkaar éénmaal. Palin maakte in de drie interviews die zij gaf een bijzonder zwakke indruk, zodat dat debat relatief veel belangstelling belooft te trekken.

reacties op het eerste debat tussen McCain en Obama op weblog: nrc.nl/race08