38.000 euro van het spaargeld is veilig

Het kwam niet vaak voor, maar ook in Nederland kan de bank omvallen. Waar moet u rekening mee houden als uw bank het volgende slachtoffer is?

Illustratie Michiel van de Pol
Illustratie Michiel van de Pol Pol, Michiel van de

Het lijkt een onwaarschijnlijk scenario. Zeker in Nederland. Maar niets lijkt langer uitgesloten. De Britten dachten ook: dat gebeurt niet bij ons. Toch stonden er eerder dit jaar rijen voor de filialen van hypotheekbank Northern Rock. Gisteren viel Washington Mutual om, de grootste spaar- en hypotheekbank in de VS. Het was de laatste in een lange rij van slachtoffers van de internationale kredietcrisis die nu al ruim een jaar de financiële sector in een wurgreep houdt.

De meeste slachtoffers zijn Amerikaanse en Britse banken. Dat investeerders vrezen dat ook andere landen niet gevrijwaard blijven, blijkt uit de vrije val van het aandeel van het Belgisch-Nederlandse bankverzekeraar Fortis dat alleen gisteren al ruim 20 procent lager sloot na het gerucht op de handelsvloeren eerder deze week dat het in acute geldnood verkeert.

Maar wat zijn eigenlijk de consequenties van een bankroet van een bank? Wat doet de toezichthouder De Nederlandsche Bank als zich zoiets voordoet. Is uw spaargeld veilig? En dat van uw kinderen? En hoe zit het met de levensloopregeling?

U heeft een spaarrekening van pakweg 35.000 euro. Wat gebeurt er als uw bank failliet gaat?

Dan krijgt u het gehele bedrag terug. Het kan enkele maanden duren, maar het depositogarantiestelsel van de centrale bank garandeert dat een klant maximaal 40.000 euro terugkrijgt van zijn uitstaande spaargeld. Voor het bedrag van 20.000 euro tot 40.000 euro geldt een eigen risico van 10 procent waardoor u dus in praktijk zeker bent van 38.000 euro.

U heeft met uw partner een en/of spaarrekening bij deze bank. Verandert er dan iets?

Het bedrag dat wordt gegarandeerd door het depositogarantiestelsel geldt per persoon per instelling. Ongeacht het aantal rekeningen. Bij een en/of rekening kunnen beide personen dus aanspraak maken op de 38.000 euro.

Stel dat een klant een spaarrekening plus een persoonlijk krediet heeft. Zijn echtgenote heeft een aparte spaarrekening, en geen krediet. Alles loopt via dezelfde bank. Wordt het geld van de echtgenote gebruikt in de verrekening van de schuld de man?

De man en vrouw, ook al zijn ze in gemeenschap van goederen getrouwd, worden aangemerkt als twee verschillende personen. Beiden kunnen dus aanspraak maken op de 38.000 euro die ieder persoon als garantie heeft. De situatie is voor de echtgenoot anders in die zin dat hij een schuld heeft via het persoonlijke krediet. De kans is zeer groot dat er een verrekening zal plaatsvinden tussen schuld en tegoed. Volgens de DNB zal er overigens als er sprake is van een faillissement per individueel geval bekeken worden of er een verrekening zal plaatsvinden. Het ligt er volgens de DNB ook aan wat de curator gaat doen.

Mijn (minderjarige) kinderen hebben ook spaarrekeningen bij deze bank. Wordt dit geld gebruikt om de schuld van de ouders te verrekenen?

De (minderjarige) kinderen zijn andere personen dan de ouders en kunnen dus ook aanspraak maken op de 38.000 euro. Of het spaargeld van minderjarigen gebruikt kan worden voor een verrekening is geen duidelijkheid over.

Naast uw spaarrekening heeft u ook nog een hypotheek van 200.000 bij dezelfde bank. Wat gebeurt hiermee?

U krijgt zoals iedereen de maximale 38.000 euro. De kans is groot dat uw hypotheek wordt doorverkocht aan een andere bank. Immers, hypotheekportefeuilles zijn over het algemeen een veilige en gewilde belegging voor een bank. De kans bestaat dat uw spaargeld wordt ingenomen en afgetrokken van uw hypotheekschuld. U heeft minder schuld, maar bent ook uw direct beschikbare geld kwijt.

Waaronder valt eigenlijk uw levensloopregeling. Wordt dit gezien als spaargeld?

Levensloopgelden aangehouden op een levenslooprekening bij een financiële instelling die onder het depositogarantiestelsel valt, vallen in principe onder het stelsel. Dit geldt niet voor eenzelfde regeling die bij een verzekering wordt aangehouden. Maar het zal erg afhangen van het soort product dat u heeft gekocht.

Hoe zit het met de aan veel hypotheken gekoppelde aflossingsconstructie, zoals bijvoorbeeld een spaarhypotheek?

Er bestaan verschillende soorten aflossingsconstructies. Een generiek antwoord op deze vraag is volgens de DNB daarom niet mogelijk. In het algemeen geldt dat tegoeden die voortkomen uit een spaarhypotheek, de spaargelden dus, en die op een rekening staan bij deze bank in principe vallen onder het depositogarantiestelsel.

Wat is de positie van een spaarrekening – de soort, de rente en afspraken over opneembaarheid van het bedrag – als u verder geen schulden heeft bij de desbetreffende bank?

U krijgt, alweer, de 38.000 euro terug. Er mag in principe niet getornd worden aan de rente en de opneembaarheid van het geld, maar u zult er niet aan kunnen komen. Wel is het zo dat u zeker enige tijd niet over uw geld zal kunnen beschikken. Ook bij een relatief kleine bank als Van der Hoop duurde het maanden eer het geld werd teruggegeven. Bij bijvoorbeeld een faillissement van Fortis hoeven de ABN Amro spaarklanten zich geen zorgen te maken. ABN Amro is wel overgenomen maar nog niet geïntegreerd en met een spaarrekening van ABN Amro zal dus op dat moment niets gebeuren.

Ik heb mijn aandelenportefeuille lopen bij deze bank. Kan zij deze liquideren? En verandert de zaak als ik ook nog een schuld heb lopen bij de bank? Wordt de portefeuille dan gebruikt om de schuld te verrekenen?

Een lastige vraag. Ook de DNB kan hierop geen duidelijk antwoord geven. Er is in Nederland een beleggerscompensatiestelsel. Dit stelsel voorziet in een garantie van maximaal 20.000 euro per persoon, zonder eigen risico. Of er een verrekening komt tussen schuld en de waarde van de beleggingen zal per geval worden bekeken.

Rectificatie / Gerectificeerd

Correcties en aanvullingen

Spaargeld

In het artikel 38.000 euro van het spaargeld is veilig (27 september pagina 19) staat dat een spaarder met 35.000 euro wiens bank failliet gaat het gehele bedrag terugkrijgt. Dat klopt niet, hij krijgt 20.000 plus 0,9 x 15.000 = 33.500 euro.