Van der Geest gaat los als schilder

Nog onbezorgd en wild werd Elco van der Geest in 2002 Europees kampioen.

Na vier jaar van blessures wil hij uitzoeken of hij nog steeds diezelfde judoka is.

Elco van der Geest (ondersteboven) in gevecht met de Fransman Frederic Demontfaucon tijdens de EK van 2007 in Belgrado. Foto AFP France's Frederic Demontfaucon (L) vies with The Netherlands' Elco Van Der Geest in the men's -100 kg for third place match of the Euro Judo Championship in Belgrade, 08 April 2007. AFP PHOTO / DIMITAR DILKOFF
Elco van der Geest (ondersteboven) in gevecht met de Fransman Frederic Demontfaucon tijdens de EK van 2007 in Belgrado. Foto AFP France's Frederic Demontfaucon (L) vies with The Netherlands' Elco Van Der Geest in the men's -100 kg for third place match of the Euro Judo Championship in Belgrade, 08 April 2007. AFP PHOTO / DIMITAR DILKOFF AFP

Elco van der Geest is weer de trainer die volop geniet van de hummeltjes die hij ‘tuimeljudo’ leert in de sportschool van vader Cor van der Geest. Ook is hij het groepsmens dat intussen prima in zijn eentje kan ‘losgaan’ op een schildersdoek of een surfboard. Maar is hij ook nog de judoka die niets liever doet dan het spelletje waarbij hij op intuïtie zijn tegenstander fopt en hem met zo min mogelijk kracht op zijn rug laat belanden?

Van der Geest (29) wil het uitzoeken in wat mogelijk zijn laatste seizoen als judoka is. Want de bagage van vier jaar blessures kostte hem meer dan de deelname aan de Olympische Spelen in Peking. „Ik ben mentaal door een enorm dal gegaan waar ik nu langzaam uitkruip”, zegt hij. „Het enige dat ik eigenlijk zoek, is nog één keer helemaal vrij in mijn hoofd op de mat staan.”

Onbezorgd en „spierwild” werd de jongste telg in een Haarlemse judofamilie in 2002 Europees kampioen in de gewichtsklasse tot 100 kilogram. Hij vierde zijn eerste gouden medaille bij een titeltoernooi ingetogen, waar vader en coach Cor van der Geest en broer en zwaargewicht Dennis van der Geest huilden van geluk.

Maar de technische judoka die een beweging beheerste zodra hij die zag, kreeg in de aanloop naar de Olympische Spelen van 2004 te maken met slepende blessures aan hamstrings en knieën.

Elco Van der Geest behaalde in Athene nog wel de vijfde plaats, maar in zijn gedachten was het mis met hem. De vernielingen aan zijn lichaam spookten door zijn hoofd wanneer hij de tatami betrad. „Ik was verstijfd van de angst en stond bij elke rentree als een robot op de mat. Bepaalde spieren zijn in mijn achterhoofd een aandachtspunt geworden. Ik kan het nooit helemaal loslaten. Daardoor waren de spontaniteit en creativiteit weg. Soms viel ik, uit een beschermingsreactie, als een drol om als er spanning op mijn hamstrings kwam te staan.”

Vier jaar later concludeert Van der Geest dat bepaalde blessures nooit meer zullen genezen, maar de gevolgen bleven niet beperkt tot zijn judoloopbaan. „Een mooie zonsondergang, daar kan toch iedereen van genieten? Mij lukte het niet meer. Als ik met vrienden op vakantie was, had ik voortdurend een onbevredigd gevoel in mijn lijf. Ik heb me afgesloten voor de mensen die het dichtst bij me stonden. Als mijn vriendin wilde weten hoe het met me ging, kon ik dat niet vertellen. Mijn gevoelens waren te confronterend. Achteraf zat ik tegen depressiviteit aan.”

Van der Geest zag de relatie met zijn toenmalige vriendin na zes jaar beëindigd. Van schuld spreekt hij niet, het is nu eenmaal zo. „De bagage van de blessures heeft me gevormd. Ik ben niet de meest gezellige persoon geweest, en ik heb het zelf niet door gehad. De blessures trokken ongemerkt door tot in mijn privé- en sociale leven. Mijn vader is overspannen geweest en herkende veel symptomen bij mij. Topsporters worden als egoïsten gezien, in mijn geval klopte dat. Het was een periode die me heel veel energie heeft gekost, door het overwinnen van blessures, nederlagen en angst. Als je altijd de wind mee hebt gehad, heb je niks door. Als je de wind daarna vol tegen hebt, kan het te veel worden.”

De woorden van Van der Geest zijn vergelijkbaar met die van clubgenoot Ruben Houkes, die lange tijd worstelde met uitblijvende zeges. Hij werd vorig jaar wereldkampioen. Van der Geest: „Als je iets heel graag wilt in je leven en daar alles voor opzij zet, is het heel zuur als dat er niet uitkomt. Topsport is geen schoolexamen of een hogere functie bij een bedrijf. Je hebt nooit een garantie voor goede prestaties, hoe hard je ook je best doet. Kijk naar voetballers als Leonardo en Ron Vlaar. Ze hebben vaak blessures en breken maar niet door. Hoe kan dat nou?”

Van der Geest vond steun bij vader Cor, broer Dennis, zijn nieuwe coach Louis Wijdenbosch, krachttrainer Herman Debrot en vooral haptonoom Ted Troost, voormalig begeleider van de voetballers Marco van Basten, Ruud Gullit, schaatsster Yvonne van Gennip, de wielrenners Maarten Ducrot en Henk Lubberding en tennisser Richard Krajicek. „Ik kan in de kroeg gaan praten met iemand, maar dan krijg ik niks terug. Ted spreekt me aan in mijn gevoel en wilde eerst mijn privéleven op orde hebben. Ik ben ongelofelijk met mezelf aan de gang.”

Troost leert Van der Geest relativeren. „De dag dat je verliest is klote, net als de dag daarna, als het in de krant staat. Nog een dag later: nobody gives a fuck anymore. Zo is het nu eenmaal. Ken je dat liedje ‘Als je wint, heb je vrienden’ van Doe Maar? Als Europees kampioen kreeg ik tientallen, misschien wel honderd sms’jes. Toen ik geblesseerd raakte kreeg ik er vijf. Ik ben niet verbitterd, maar wel terughoudender met het toelaten van mensen.”

Onder begeleiding van Troost overwint Van der Geest langzaam zijn onzekerheden. Hij kan zijn schouders ophalen over de pijn in zijn rug, overgehouden aan krachttraining. „Met Ted praat ik veel over het gevoel op de mat, want judo is een contactsport. Je pakt iemand vast en kunt signalen voelen maar ook beïnvloeden. Dat was zelfs mijn kracht. Als ik iemand vastpakte, werd hij zenuwachtig. Dat gevoel was na de blessures helemaal weg en probeer ik nu met Ted terug te winnen. Het heeft te maken met het herkennen van signalen, het maken van contact met je omgeving en het voelen van energie van anderen. Ik weet dat het vreemd klinkt voor iemand die er door last aan zijn rug momenteel even bij loopt als een ouwe kerel, maar dit is topsport.”

Van der Geest, die opleidingen tot sportleraar en fysiotherapeut heeft afgerond, kijkt verder dan zijn eigen sportloopbaan. „Het lijkt me leuk in de toekomst zelf iets met personal coaching te gaan doen, daar helpt Ted mij ook bij. Ik kan uit eigen ervaring spreken en heb snel een vertrouwensband met mensen. Momenteel help ik de gestopte kunstschaatsster Ellen Brussee een beetje. Zij is mede door blessures wat van het spoor afgeraakt en ik kan haar, ook door mijn eigen bagage, misschien weer mentaal en vooral lichamelijk op gang krijgen.”

„Maak je geen zorgen, ik ga best goed”, omschrijft Van der Geest zijn eigen vorderingen. Maar voor olympische deelname in China was het te laat. Hij plaatste zich op basis van de olympische ranglijst voor de Zomerspelen, maar was in zijn gewichtsklasse intussen voorbij gestreefd door clubgenoot Henk Grol. Die werd in april Europees kampioen en behaalde in augustus een bronzen olympische medaille. Van der Geest hoorde het pas na afloop. Hij was met een camper op golfsurfvakantie bij het Spaanse San Sebastian en kreeg niks mee van vijf medailles van de Nederlandse judo-equipe.

„Heerlijk, golven van drie meter hoog”, zegt Van der Geest. „Het is net alsof je uit de sauna komt als je met je kop onder water bent geweest. Je kunt alles even helemaal loslaten. Ik had geen zin naar de Spelen te kijken en ik heb het ook niet gemist. Ik gun het Henk als geen ander, want hij heeft er keihard voor gewerkt.”

De stormachtige ontwikkeling van Grol heeft Van der Geest ertoe gezet door een jurist te laten onderzoeken of hij Belg kan worden. „Als ik nu heel goed zou presteren en Henk ook, kom ik er niet overheen. Dan gaat hij naar titeltoernooien. Met een andere nationaliteit zou ik dan wel kunnen deelnemen. Voorlopig vraag ik dat paspoort echt niet aan, maar het is goed te weten wat de mogelijkheden zijn. Pas na dit jaar neem ik een beslissing. Misschien ga ik de concurrentie met Henk aan, misschien word ik Belg en misschien trek ik de stekker eruit.”

De eerste stap naar een vernieuwde judoloopbaan is de wereldbekerwedstrijd in Rotterdam van aanstaand weekeinde. Van der Geest wil benadrukken dat hij voor zichzelf op de mat staat. „Er zullen altijd mensen zijn die vinden dat je moet stoppen en die het mooi vinden als je verliest. Daar heb ik schijt aan. Ik wil straks geen spijt hebben en twijfels over de vraag of ik te vroeg ben gestopt. Als het mentaal en lichamelijk niet is op te brengen, wil ik daar graag zelf achterkomen.

„Nu wil ik knokken en nog eens winnen op het talent dat ik bezit in plaats van op wilskracht.”