Jens Christian Grøndahl

Zo levert een ‘klein’ voorval een overvolle familiegeschiedenis en slaat Jens Christian Grøndahl met zijn roman De tijd die nodig is (Meulenhoff, € 19,90) twee vliegen in een klap: enerzijds lekker actueel met z’n drukke moederschapproblematiek en bijbehorend ontspoord kroost.
Zo levert een ‘klein’ voorval een overvolle familiegeschiedenis en slaat Jens Christian Grøndahl met zijn roman De tijd die nodig is (Meulenhoff, € 19,90) twee vliegen in een klap: enerzijds lekker actueel met z’n drukke moederschapproblematiek en bijbehorend ontspoord kroost.

Ingrid is een succesvolle architect; mooi, dun en op zakenreis. Haar zoon heeft intussen op straat iemand in elkaar getrapt. En dat trekt Ingrid zich natuurlijk aan, als moeder. Eerst is ze woest om zijn onverschilligheid. Dan vraagt ze zich af wanneer ze de controle is verloren, waar zij als moeder tekort is geschoten. En zo wordt zijn probleem haar probleem.

En hoe; het misdrijf van Ingrids zoon levert 320 pagina’s aan what if-scenario. Een lange aaneengesloten waarneming van een malende vrouw van middelbare leeftijd met een buitengewoon helder geheugen vol kant en klaar oplepelbare herinneringen in superieure beeld- en geluidskwaliteit.

Had ik mijn gezin wel moeten verlaten voor die andere man? Had ik minder moeten werken en meer bij mijn zoon moeten zijn? Had ik mijn minnaar die zijn vrouw niet zal verlaten niet allang aan de kant moeten zetten?

Maar dat is niet alles. Ingrids gepieker gaat verder terug dan tot op het moment dat ze moeder werd. Ze is niet alleen tekort geschoten als moeder, maar en passant ook als dochter en zelfs als kleindochter.

Zo levert een ‘klein’ voorval een overvolle familiegeschiedenis en slaat Jens Christian Grøndahl met zijn roman De tijd die nodig is (Meulenhoff, € 19,90) twee vliegen in een klap: enerzijds lekker actueel met z’n drukke moederschapproblematiek en bijbehorend ontspoord kroost. Anderzijds profiterend van het geheide bestsellerformaat van nu: de familiekroniek (het boek stond dan ook meteen in de CPNB-top-60).

Want een ingewikkelde familie is het, gekenmerkt door honderd procent egoïstische relaties. Vooral tussen de drie generaties vrouwen, allen genetisch behept met het onvermogen om elkaar en zichzelf lief te hebben.

Zodoende is het gevolg van een liefdeloze jeugd weer bijdrage aan een nieuwe liefdeloze jeugd, maar dan in de rol van ouder, en later als grootouder. En alles beschreven door de ogen van Ingrid met haar bionische fotografische geheugen en haar vermogen om voor iedereen te denken (hij zal wel dit... en toen bedoelde ze vast dat...) in plaats van een normaal gesprek aan te gaan.

Het boek dampt een verstikkende passieve gelatenheid en lotsbestemming. Ingrid en alle andere vrouwen vertonen hetzelfde aanmatigende gedrag om hun verlatings- en bindingsangst te onderdrukken. In plaats van de laden van het verleden met een harde klap dicht te schuiven, laten ze die op een kier open, zodat de geschiedenis harder om aandacht blijft roepen dan de concrete werkelijkheid.

Om deze kettingreactie, dit draaideurslachtofferschap op te lossen, verlang je als lezer naar de vrouw die de bron is van deze opeenvolging van ellendige levens. Wellicht Ingrids betoveroverovergrootmoeder ergens in de dertiende eeuw? Ver voor de cognitieve therapie en zodoende de oorsprong van Ingrids onvermogen om eens onbedaarlijk te huilen en opnieuw te beginnen met leven.

Wat zou de uiterste houdbaarheidsdatum van een onveilige of liefdeloze rotjeugd zijn? Als dit evolutionair doorzet, is op den duur elke wereldburger een verknipt en traumatisch geval.

Dat belooft wat voor de literatuur.