Iedereen z'n dag

Morgen is de Europese dag van de taal. Europeanen moeten meertalig worden.

Europese instellingen willen met speciale dagen vooral beleidsdoelen halen.

Europese dag van de taal Europese dag van toerisme Europese dag tegen de doodstraf Europese dag van de wind Europese dag van het circus Europese dag voor gezond eten
Europese dag van de taal Europese dag van toerisme Europese dag tegen de doodstraf Europese dag van de wind Europese dag van het circus Europese dag voor gezond eten

Van eetgewoonten tot mensenrechten en van hobby’s tot minderheden, allemaal worden ze in Europa in de schijnwerper gezet. Zo is het morgen de Europese dag van de talen. Geen tijd om te vieren? Niet getreurd. Oktober wordt opgeluisterd door de Europese dag van toerisme, de Europese dag tegen de doodstraf, de Europese dag van orgaandonatie en transplantatie en de Europese dag van civiel recht. Maar wie zit er achter deze Europese dagen? Waarom worden ze georganiseerd?

De Europese Unie kent sinds 1986 één echte feestdag: 9 mei. Op die dag in 1950 sprak Robert Schuman, de Franse minister van Buitenlandse Zaken, zijn beroemde rede uit waarin hij opriep de Europese kolen- en staalproductie onder supranationaal gezag te plaatsen. In Nederland is de Dag van Europa vooral bedoeld om mensen te geëngageerd te krijgen. Informatie over Europa op een laagdrempelige manier verstrekken, lijkt het devies.

Zo organiseerde adviesbureau BKB in opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken vorig jaar een Europanacht in het Amsterdamse debatcentrum Felix Meritis. Staatssecretaris Timmermans (Europese Zaken, PvDA) en oud-Eurocommissaris Bolkestein verzorgden de inhoud. Simon Cziommer, de Duitse middenvelder van FC Utrecht, en voetbalpresentator Wilfred Genee vertelden over de invloed van Europese integratie op sport.

Waar de Dag van Europa het ontstaan van de EU viert, dienen veel dagen die de EU-instellingen zelf organiseren als middel om een beleidsdoel te halen. Zo ook de Europese dag van de talen. Europeanen moeten beter hun talen spreken, vindt zowel de Raad van Europa als de Europese Commissie. Om dit te bereiken werd 2001 uitgeroepen tot jaar van de taal. Sindsdien is 26 september de dag van de taal.

„Europa wil dat Europeanen twee vreemde talen spreken”, zegt Esther de Lange, Europarlementariër voor het CDA. „Maar de Europese instellingen kunnen niet de onderwijssystemen aanpassen”, zegt De Lange. „Dus zo’n dag is dan een goede reden om een congres te organiseren en zo de verschillende beleidsmakers bij elkaar te brengen.” Morgen brengt De Lange de hele dag door in Heerlen op een congres met ambtenaren, academici en bestuurders actief in het onderwijs. „Het doel is dat kinderen in Limburg op de basisschool Frans en Duits krijgen.”

De Europese dag van mensen met een handicap, de Europese dag van toerisme, de Europese dag tegen mensenhandel, de Europese dag van het noodnummer 112 (op 11 februari) en de Europese dag van veilig internet zijn andere voorbeelden van dagen georganiseerd door Europese instellingen.

Soms werkt een Europese instelling samen met een belangenorganisatie. Een goed voorbeeld is de Europese dag voor gezond eten en koken, in het leven geroepen door de Europese Commissie in samenwerking met Euro-Toques, de Europese vereniging van chef-koks. Normaal gesproken zet Euro-Toques zich in voor onderwerpen als het behoud van foie gras als culinaire specialiteit. Maar samen met de Europese Commissie organiseerde de lobbyclub vorig jaar op 8 november de dag voor gezond eten en koken om Europese kinderen kennis bij te brengen over voedzaam eten. Dit kan bijdragen aan het terugdringen van obesitas – een prioriteit, aldus een persbericht van de Commissie.

Europese dagen worden ook door lobbygroepen zelfstandig in het leven geroepen. Op 15 juni is het de Europese dag van de wind. De dag wordt georganiseerd door de European Wind Energy Organisation, een koepelorganisatie voor overheden, aannemers en windenergiebedrijfjes. Zo wil de koepel aandacht vragen voor de voordelen van windenergie. De afgelopen editie werd gevierd door de opening van een windmolenpark in de Amsterdamse haven.

Ook de Europese dag van de natuurparken, de Europese dag van het circus, de Europese dag van het joods cultureel erfgoed en de Europese dag tegen militaire infrastructuur worden niet georganiseerd door Europese instellingen, maar door de industrie, maatschappelijke organisaties of ngo’s.

Het is logisch dat maatschappelijke groepen zich op Europees niveau manifesteren, zegt Europarlementariër De Lange. „Lobbygroepen hebben meer gewicht bij de EU-instellingen als ze hun activiteiten op Europees niveau bundelen”, zegt ze. De Lange ziet ook de nadelen aan de wildgroei van Europese dagen. „Misschien moet de EU duidelijk maken welke dagen ze echt steunt .”