Wilt u dit lezen 12

Het merkwaardigste in de discussie tot dusverre over de vrije wil is dat alle briefschrijvers meegaan in de premisse van het desbetreffende artikel, namelijk dat het antwoord op de vraag naar het bestaan van een vrije wil te vinden is in de kwestie of een beslissing ”bewust” genomen is, dan wel een hersenactiviteit is die een fractie vóór die activiteit in het bewustzijn plaatsvindt! In een zeer vereenvoudigd model zou men kunnen stellen dat wezens zonder vrije wil, dieren bijvoorbeeld, gevangen zitten in een onverbrekelijke cirkel: een bepaalde impuls veroorzaakt onvermijdelijk een bepaalde reactie. De vrije wil is in dat model te definiëren als de mogelijkheid om die cirkel te doorbreken: ondervonden agressie bijvoorbeeld hoeft niet per se te leiden tot de tegenaanval en vergelding. Vanuit die opvatting doet het er absoluut niet toe wáár en hoe die cirkel doorbroken wordt, in een onbewuste hersenactiviteit of in het bewustzijn. Dat is slechts de modus. Het gaat erom dat het subject dat kan!