Unita: gang naar stembus opnieuw

De leider van de grootste oppositiepartij in Angola wil dat de parlementsverkiezingen van gisteren worden overgedaan. Volgens Unita-leider Isias Samakuva was de stembusgang „extreem gebrekkig”. Zijn oproep tot nieuwe verkiezingen kreeg gisteravond steun van drie kleinere oppositiepartijen.

„Het hele systeem is praktisch ingestort en we moeten iets doen om dit recht te zetten”, zei Samakuva. De eerste verkiezingen in zestien jaar gingen gisteren volgens waarnemers met name in de hoofdstad Luanda chaotisch van start. Veel stembureaus gingen er te laat open en soms kwamen verkiezingsofficials niet opdagen.

Op de staatstelevisie was tijdens een live-uitzending de paniek te zien bij het stembureau waar president José Eduardo Dos Santos om acht uur ’s ochtends ging stemmen en waar de stemhokjes nog in elkaar gezet moesten worden. Het hoofd van de waarnemersmissie van de Europese Unie noemde de verkiezingen rond het middaguur al een „organisatorische ramp”.

In de centraal gelegen stad Huambo verliepen de verkiezingen echter ordentelijk en hadden de kiezers ruim voor sluitingstijd hun stem uitgebracht. Bij de laatste verkiezingen in 1992 brak in die stad opnieuw de oorlog uit toen Unita-leider Savimbi zijn verlies niet accepteerde. Die oorlog eindigde toen Savimbi in 2002 werd vermoord. Unita is sindsdien ontwapend en zit nu in een regering van nationale eenheid.

Voor de verkiezingen uitten waarnemers en mensenrechtenorganisaties kritiek op de scheve verhoudingen in de politieke campagnes. Terwijl andere partijen bij wet pas een maand voor de verkiezingen campagne mochten voeren, startte regeringspartij MPLA begin dit jaar al met uitbundige festivals in heel het land. De partij domineert op de staatstelevisie en -radio. Onafhankelijke radiostations mogen niet verder dan 40 kilometer buiten Luanda uitzenden.

De oppositie is ook tegen tegen een wetswijziging die voorschrijft dat uitslagen pas 20 dagen na de verkiezingen hoeven te worden bekendgemaakt, in plaats van de twee weken die er voorheen voor stonden. Ze vrezen voor fraude.