Stravinsky zoals Stravinsky ooit klonk? Liever niet

Stravinsky zoals Stravinsky ooit klonk? Liever niet Illustratie Cyprian Koscielniak
Stravinsky zoals Stravinsky ooit klonk? Liever niet Illustratie Cyprian Koscielniak

Uit het artikel ‘Lobbig gedirigeerde historische ‘Sacre’’ over de ‘authentieke’ uitvoering van Stravinsky’s Sacre du Printemps waarmee het Festival Oude Muziek 2008 werd geopend, wordt duidelijk dat deze stijl van muziek maken zijn beperkingen kent (NRC Handelsblad, 30 augustus).

Maar ook dat het volgens de auteur belangrijkste ideaal van de authentieke muziekpraktijk, met name „de muziek precies te laten klinken zoals zij ooit door tijdgenoten werd gehoord”, onrealistisch en verkeerd is. De reden: we zijn niet het publiek van toen.

Zou het niet beter zijn om muziek proberen te spelen zoals de componist wilde dat het publiek die zou horen? Berlioz en Verdi beklaagden zich voortdurend over de slechte orkesten, dirigenten en zangers die hun werken op alle mogelijke manieren verminkten. En dat was juist wat het publiek heel vaak te horen kreeg: slechte, vervormde versies van wat de componist had bedoeld.

Dat de eerste uitvoering van de Sacre een ramp was, is overbekend. Maar ook dat door de enorme herrie in de zaal weinig van de muziek te horen was, die overigens vrij chaotisch gespeeld werd. Stravinsky zelf was niet helemaal tevreden met het eindresultaat van de eerste Sacre en zou die vanaf 1913 meerdere malen reviseren.

Voor wie wil weten hoe Stravinsky zijn muziek uitgevoerd (en gehoord) wilde hebben, is het genoeg om naar de opnames te luisteren die, onder zijn persoonlijke toezicht, door Robert Craft zijn gemaakt.

Maar Stravinsky was een progressieve componist, en ik ben er zeker van dat hij, als hij nog leefde, zijn criteria moeiteloos aan onze tijd zou aanpassen en misschien zelfs wat elektronische versterking van het orkest zou toestaan.

Carlos Micháns

Componist,redacteur RN-Wereldomroep