Snoepjes van de zaak

Wie staat er voor de rechter en waarom? Secretaresse Fabiola boekte en betaalde de zakenreizen voor haar werkgever. Maar ze boekte ook voor vrienden, familie en zichzelf.

Door Rinskje Koelewijn

Fabiola, 45 jaar, werkte voor een multinational in kauwgom en snoepwaren. Zeg maar een suikerfabriek. Ze was secretaresse op de business travel account. Zij boekte, regelde en controleerde alle buitenlandse zakenreizen van medewerkers. En alleen zij had de beschikking over de kaart van American Express, waarmee de reizen werden betaald.

Nooit was het iemand opgevallen dat ze voor vrienden, bekenden, familieleden én zichzelf ook tickets boekte; 53 voor mensen die het snoepbedrijf niet kende, en nog eens 37 voor haar persoonlijk. Snoepreisjes. Want ze betaalde met de creditkaart van het bedrijf.

Pas toen ze weg was, viel het haar opvolgster op dat er in de persoonlijke e-mailbox van Fabiola nogal wat boekingsbevestigingen zaten van tickets voor mensen die niemand kende. Opvallend veel reisjes gingen naar Alicante in Spanje. En had Fabiola daar niet een huis? Al met al was er 27.888 euro en 84 cent betaald voor tickets van onbekenden.

De financieel directeur van de suikerfabriek ontbood Fabiola, hoe toepasselijk, op Schiphol om haar te confronteren met wat hij had gevonden. Ze ontkende bijna alles. Wel gaf ze toe dat ze een vlucht had geboekt voor twee volwassenen en een kind naar Orlando, Amerika. Dat waren bekenden van haar, die hadden beloofd het bedrag terug te betalen. Maar dat deden ze niet. De reis voor ene mevrouw Punt ontkende ze ook niet. Dat was haar schoonzusje.

De Amsterdamse politierechter, hij is al een dagje ouder, baant zich een weg door de namen, aantallen en bestemmingen. Na veel gepuzzel houdt hij het op ruim tachtig tickets voor twintig verschillende personen naar Londen, Zürich, de Bahama’s, Manchester. Dan besluit hij Fabiola eens om een reactie te vragen.

Dat had hij net zo goed kunnen overslaan, want Fabiola blijft roerloos zitten en zegt dat ze het echt niet meer weet. Het enige levendige aan haar is de vlinder op de achterkant van haar blouse, die opvliegt als ze haar schouders ophaalt. Of ze in 2005 zeven of misschien wel negen keer in het vliegtuig naar Alicante heeft gezeten? Geen idee. Ze weet wel dat ze altijd één keer per jaar met vakantie gaat.

Bij de rechter-commissaris heeft ze haar agenda laten zien. Daar stond op de dag dat ze zou hebben gevlogen een afspraak in het ziekenhuis gepland. Helaas voor haar kan de officier van justitie zich herinneren dat er dikke strepen stonden door verschillende weken met daarbij in dikke letters: vakantie. Hij vindt het moeilijk te geloven dat ze dat vergeten is. Toch wel, zegt Fabiola. „Ik weet heel weinig, dat weet ik.”

Dat is niet ongunstig voor haar zaak. Veel bewijzen zijn er niet. De afrekeningen van American Express zijn ‘verdwenen’. En boardinggegevens van de luchtvaartmaatschappijen zijn nooit opgevraagd. Dus kan haar advocaat eenvoudig twijfel zaaien. Wie zegt dat al die personen bekenden van haar waren, en niet ingehuurde consultants die ook regelmatig voor het bedrijf reisden? Bovendien herinnerde Fabiola zich gisteren ineens, zegt de advocaat, de namen van twee secretaresses met wie ze toen werkte. Misschien hebben die de reizen wel geboekt. Het nummer van de kaart van American Express stond op een geel Post-it-papiertje op haar beeldscherm. Hij vraagt vrijspraak en, als de rechter dat niet wil, alleen straf voor de reizen die ze heeft toegegeven. Die van haar schoonzus en die naar Amerika.

De officier denkt dat mevrouw zit te ‘dollen’ met haar geheugenverlies. Hij eist 100 uur taakstraf en wil dat ze de 27.000 euro die ze heeft uitgedeeld aan vrienden en bekenden terugbetaalt aan de snoepmultinational.

De rechter neemt de route die de advocaat voorstelde. Fabiola moet de 11.000 euro terugbetalen voor de toegegeven reisjes en 60 van de 100 uur taakstraf wordt voorwaardelijk.